2026 yılında Türkmenistan, iki çok taraflı forumun başkanlığını üstlendi: Orta Asya ve Azerbaycan Devlet Başkanları Danışma Toplantısı ile Bağımsız Devletler Topluluğu. “Türkmenistan: Altın çağ” haber ajansına göre, ülke başkanlık görevi kapsamında bölgesel entegrasyonu geliştirmeyi, ekonomik ortaklıkları genişletmeyi ve ulaşım bağlantılarını ile uluslararası güvenliği güçlendirmeyi amaçlayan öneriler sunuyor.
Önemli etkinlikler arasında, 8 ve 9 Ekim tarihlerinde “Avaza” Ulusal Turizm Bölgesi’nde düzenlenen zirve toplantıları yer aldı. Sekizinci Danışma Toplantısı, ilk kez Azerbaycan’ın katılımıyla gerçekleştirildi ve altı devleti bir araya getirdi. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, siyasi istişarelerin genişletilmesini, “Doğu-Batı” ve “Kuzey-Güney” ulaşım koridorlarının geliştirilmesini ve enerji sektörü, sanayi, tarım ve dijital teknolojiler alanlarında işbirliğinin güçlendirilmesini önerdi. Karşılıklı yatırımlara, e-ticaret sistemlerine ve insani yardım alışverişlerine özel önem verildi.
Topluluğun kuruluşunun 35. yıldönümü vesilesiyle düzenlenen BDT zirvesinde Devlet Başkanı, ticaret, ekonomi ve insani işbirliği alanlarındaki öncelikleri özetledi. Önemli girişimlerden biri, 2029 yılını “BDT Ulaşım Bağlantı Yılı” ilan etme önerisiydi. Türkmenistan ayrıca, örgütün üye devletlerinin 2026–2035 “BM Sürdürülebilir Ulaşım On Yılı”nın uygulanmasına ve “Kuzey–Güney” ulaşım güzergâhlarının geliştirilmesine aktif katılımını savundu. Ayrıca, 2028 yılını “Uluslararası Hukuk Yılı” ilan etme yönündeki Aşkabat’ın girişimi öne çıkarıldı ve Topluluk ülkeleri tarafından destek gördü.
15 Ekim’de Bakü’de düzenlenen Asya’da Etkileşim ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) zirvesinde, Türkmenistan Cumhurbaşkanı uluslararası güvenliğin güçlendirilmesi, önleyici diplomasinin geliştirilmesi ve uluslararası hukukun korunmasına yönelik öneriler sundu. Bu öneriler arasında, 2027–2037 yıllarını “BM Diyalog ve Önleyici Diplomasi On Yılı” ilan etmenin yanı sıra, Aşkabat’ta bulunan BM Orta Asya Önleyici Diplomasi Bölgesel Merkezi’nin faaliyetlerinin genişletilmesi de yer aldı.
Türkmen tarafı ayrıca ulaşım koridorlarının geliştirilmesi, dijital teknolojiler ve çevre alanında işbirliğinin güçlendirilmesi, Uluslararası İlişkilerde Yapay Zekanın Barışçıl Kullanımına İlişkin Uluslararası Kod’un hazırlanması ve Aşkabat İklim Diyaloğu’nun kurulmasını önerdi. İnsani alanda, CICA üye devletlerinin temsilcilerinden oluşan bir “Genç Güven Elçileri Ağı” kurulması olasılığı da ortaya kondu.
30 Ekim’de Serdar Berdimuhamedov, Türkmenistan’ın gözlemci statüsüne sahip olduğu Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’ne katıldı. Konuşmasında, enerji, sanayi, ulaştırma, tarım, inşaat ve tekstil sektörlerinde işbirliği olanaklarına değindi. Devlet Başkanı ayrıca eğitim, bilim, kültür ve turizm alanlarında yatırımların, iş bağlantılarının ve işbirliğinin genişletilmesinin önemini vurguladı. Ziyareti sırasında Serdar Berdimuhamedov’a Hacettepe Üniversitesi tarafından Uluslararası İlişkiler alanında Fahri Doktora unvanı verildi.
Türkmenistan’ın iklim girişimleri, Türkmen halkının Milli Lideri ve Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov tarafından Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi’nde sunuldu. Kahraman Arkadağ, ülkenin iklim değişikliği konusundaki uluslararası yükümlülüklerine bağlılığını yeniden teyit etti ve Orta Asya’da iklim teknolojileri ve çölleşmeye karşı mücadele için bölgesel merkezlerin kurulmasını önerdi.
Diğer öneriler arasında 2028–2037 yıllarının “İklim Direnci ve Uyum On Yılı” ilan edilmesi, 2027 yılında Aşkabat İklim Diyaloğu’nun ilk uluslararası toplantısının düzenlenmesi, bir İklim Değişikliği Dijital Atlası’nın derlenmesi ve iklim teknolojilerinin sağlanmasına yönelik küresel bir ortaklığın kurulması yer aldı. Ayrıca, 2024–2034 Avaza Eylem Programı’nın iklim bileşeninin hayata geçirilmesi gerekliliği de vurgulandı.
Türkmenistan’ın uluslararası girişimleri, bölgesel entegrasyon ve ulaşım bağlantılarından enerji, dijitalleşme, çevre güvenliği ve insani işbirliğine kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Aşkabat’ın önerileri, çok taraflı işbirliğini genişletmeyi ve bölgesel ve uluslararası düzeylerde ortaklıklar geliştirmeyi amaçlamaktadır.