Türkmenistan’da Buda heykeli parçasının restorasyonu devam ediyor

Türkmenistan’da Buda heykeli parçasının restorasyonu devam ediyor
16 13.06.2026

ABD’nin Los Angeles kentindeki J. Paul Getty Müzesi temsilcileri, Türkmenistan’a bir başka resmî ziyaret gerçekleştirerek Eski Merv’de bulunan 5. yüzyıla ait Buda başı heykel parçalarının korunması ve restorasyonuna yönelik projeyi sürdürmek üzere ülkeye geldi. Bu bilgi “Türkmenistan: Altın Çağ” haber ajansı tarafından bildirildi.

Çalışmalar, Türkmenistan Devlet Kültür Merkezi Devlet Müzesi bünyesinde birkaç yıldır yürütülüyor. Proje, ABD Büyükelçileri Kültürel Mirası Koruma Fonu (AFCP) programı kapsamında uygulanmakta olup İpek Yolu tarihinin incelenmesi ve kültürel mirasın korunması açısından önem taşıyor.

Uzman ekipte Getty Müzesi Antik Eserler Konservasyon Bölümü Başkanı Prof. Suzanne Gansicke, restoratör Fabio Colombo ve 3D görselleştirme uzmanı Giuseppe Salemi yer alıyor. Mevcut aşamada uzmanlar 3D baskı teknolojisini kullanarak Buda başının tam ölçekli bir modelini oluşturdu; bu model, eserin güçlendirilmesi ve eksik parçaların netleştirilmesi için kullanılıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı Kamu Diplomasisi Müsteşarı Sarah Rogers’ın ziyareti kapsamında, Özel Asistan Vanessa Vidal Castellanos, Özel Danışman Joseph Gunnar Sidak ve ABD’nin Türkmenistan Büyükelçisi Elizabeth Rood’un yer aldığı bir heyet Devlet Müzesi laboratuvarını ziyaret etti.

Prof. Suzanne Gansicke, restorasyon çalışmalarının ilerleyişini katılımcılara sundu ve dijital modeli ile araştırma sonuçlarını gösterdi. Eserin tarihsel önemi vurgulandı.

Heykel parçası 1960 yılında Eski Merv’de bulunmuş olup 5. yüzyıla tarihlenmektedir. Bu parça, antik dönemde Büyük İpek Yolu’nun önemli merkezlerinden biri olan şehirde yer alan bir stupanın—Budist ibadet yapısının—parçasıdır.

Araştırmacılara göre, stupa yıkıldıktan sonra Budist rahipler parçayı yok olmaktan korumak amacıyla gizlemiş olabilir.

Suzanne Gansicke, projeye destek veren Türkmenistan ve ABD yönetimlerine ve uzmanların çalışmalarına gösterilen ilgi için ABD Dışişleri Bakanlığı’na teşekkür etti.

Amerikalı restoratörlerin ziyareti 20 Haziran’a kadar sürecek. İki ülke uzmanlarının ortak çalışması, arkeolojik anıtın korunması ve Türkmenistan ile ABD arasında kültürel ve insani iş birliğinin geliştirilmesini amaçlıyor.