Türkmenistan’da anne ve çocuk sağlığı koruma sistemi geliştiriliyor

Türkmenistan’da anne ve çocuk sağlığı koruma sistemi geliştiriliyor
6 05.08.2026

Türkmenistan’da, 20 Haziran 2026 tarihinde Türkmenistan Cumhurbaşkanı’nın Kararı ile onaylanan 2026–2030 dönemi “Sağlıklı Anne – Sağlıklı Çocuk – Sağlıklı Gelecek” başlıklı Ulusal Anne ve Çocuk Sağlığı Koruma Programı’nın uygulanmasına devam edilmektedir. TDH haber ajansına göre, bu belge üreme sağlığını iyileştirmeyi, anne ve çocuk hastalık oranlarını ve ölüm oranlarını azaltmayı ve yüksek kaliteli sağlık hizmetlerine erişimi genişletmeyi amaçlamaktadır.

Program, hastalıkların önlenmesi, erken teşhis, doğum öncesi ve doğum sonrası dönemlerde kadınlara yönelik tıbbi bakımın iyileştirilmesi, bir tarama sisteminin geliştirilmesi, ailelere destek sağlanması ve sağlık personelinin eğitiminin iyileştirilmesini öngörmektedir. İlgili eğitim kurumlarının eğitim programlarının gözden geçirilmesi, yeni uzmanlık alanlarının eklenmesi ve öğrenci alımının artırılmasına yönelik planlar bulunmaktadır.

Buna ek olarak, ülke, “Saglyk” (“Sağlık”) Devlet Programı da dahil olmak üzere sağlık sektöründeki devlet programlarını uygulamaya devam ediyor. Emzirme ile demir eksikliği anemisi, iyot eksikliği ve D vitamini eksikliğinin önlenmesine özel önem veriliyor. 2023 Ulusal Mikrobesin Araştırmasına göre, üreme çağındaki kadınlar, hamile kadınlar ve çocuklar arasında anemi yaygınlığı 2011 yılına kıyasla azalmıştır.

Koruyucu hekimliğin geliştirilmesi, sağlıklı yaşam tarzının teşvik edilmesi, beden eğitimi ve sporun yanı sıra birinci basamak sağlık hizmet sisteminin iyileştirilmesi, temel öncelikler olmaya devam etmektedir.

Tıbbi altyapının modernizasyonu devam etmektedir. Ülkenin tüm bölgelerinde klinikler, araştırma ve klinik merkezleri, sağlık merkezleri ile anne ve çocuk sağlığı merkezleri inşa edilmekte ve yenilenmektedir. Sağlık tesislerine modern ekipman, ilaçlar, sarf malzemeleri ve özel ulaşım araçları sağlanmaktadır.

Program, bölgesel anne ve çocuk sağlığı sisteminin daha da geliştirilmesini, modern klinik protokollerin uygulanmasını, düzenleyici çerçevenin güçlendirilmesini ve uluslararası işbirliğinin genişletilmesini öngörmektedir.

Üreme sağlığı, kısırlığın önlenmesi, doğuştan ve sonradan edinilen hastalıkların erken teşhisi ile yüksek aşılama kapsamının sürdürülmesine özel önem verilmektedir. Ulusal Aşılama Programı uyarınca, çocuklara 14 bulaşıcı hastalığa karşı aşı yapılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanan aşıların temini devlet bütçesinden karşılanmaktadır.

Ülkede ebeveyn bakımı altında olmayan çocuklara yönelik destek devam etmekte olup, tedavi, ameliyat, rehabilitasyon ve tıbbi ekipman alımını finanse eden Gurbanguli Berdimuhamedov'un adını taşıyan Bakıma Muhtaç Çocuklara Yardım Sağlama Hayır Fonu’nun faaliyetleri de sürmektedir.

Ulusal program iki aşamada uygulanacaktır: 2026 ile 2028 yılları arasında ana faaliyetler yürütülecek ve sonuçların ara değerlendirmesi yapılacaktır; 2029 ile 2030 yılları arasında ise program tamamlanacak ve hedeflerine ulaşılacaktır.