Türkmenistan iklim iş birliğine yönelik yeni girişimler ortaya koydu

Türkmenistan iklim iş birliğine yönelik yeni girişimler ortaya koydu
6 12.11.2026

11 Kasım'da Türkmen Halkının Milli Lideri, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Kahraman-Arkadağ Gurbanguli Berdimuhamedov, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'nın 31. Liderler Zirvesi'nin (COP31) genel kurul oturumunda konuşma yaptı. Bu bilgi TDH haber ajansı tarafından bildirildi.

Kaynağa göre, konuşmada Türkmenistan'ın uluslararası iklim iş birliğini güçlendirmeye, bölgesel mekanizmaları geliştirmeye ve çevre politikasını iyileştirmeye yönelik girişimleri sunuldu.

Konuşması sırasında Kahraman-Arkadağ, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a daveti ve konferansa ev sahipliği yaptığı için teşekkürlerini iletti. Ayrıca Türkmenistan'ın Ulusal İklim Stratejisi çerçevesinde BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerine bağlılığı teyit edildi.

Ülkenin iklim politikasının öncelikleri arasında sera gazı emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliğinin artırılması, çevre dostu teknolojilerin uygulanması ve Küresel Metan Taahhütlerinin yerine getirilmesi yer alıyor. Bununla eş zamanlı olarak enerji tedarik sistemi modernize ediliyor, doğal gaz kayıplarını azaltmaya ve emisyonların izlenmesini iyileştirmeye yönelik önlemler alınıyor. Türkmenistan ayrıca İklim Değişikliği Hakkında Dördüncü Ulusal Raporu ve ülkenin Ulusal Katkı Beyanına ilişkin güncellenmiş Üçüncü Raporu hazırladı.

Konuşmanın ayrı bir bölümü, Orta Asya devletlerinin iklim sorunlarının çözümünde ve çölleşmeyle mücadelede iş birliğine ayrıldı. Orta Asya'da İklim Değişikliğiyle İlgili Teknolojiler Bölgesel Merkezi'nin 2027 yılının başında faaliyete geçmesi planlanıyor. Ayrıca Türkmenistan, bölge ülkeleri için Çölleşmeyle Mücadele Bölgesel Merkezi'nin kurulmasını destekliyor.

2024–2034 yılları için Avaza Eylem Programı hakkında konuşan Kahraman-Arkadağ, programın iklimle ilgili hükümlerinin uygulanmasının önemini vurguladı. COP31 kapsamında «Avaza'dan Antalya'ya: Denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkeler için Avaza Eylem Programı'nın uygulanması ve iklim değişikliğiyle mücadele önlemlerinin geliştirilmesi» başlıklı tematik bir oturum düzenlenmesi planlanıyor.

Konuşması sırasında Kahraman-Arkadağ, uluslararası iklim iş birliğinin geliştirilmesine yönelik Türkmenistan'ın beş girişimini sundu.

Birinci girişim, Birleşmiş Milletler'in 2028–2037 yıllarını İklim Dayanıklılığı ve Uyum On Yılı ilan etmesini öngörüyor. Bu girişimin, devletlerin iklim değişikliklerine karşı dayanıklılığını artırmaya ve gerekli kaynakları dağıtmaya yönelik uluslararası çabaların yoğunlaştırılmasını sağlayacağı düşünülüyor.

İkinci girişim, iklim gündemi konusunda etkileşim için açık bir uluslararası platform olan Aşkabat İklim Diyaloğu'nun oluşturulmasıyla ilgili. İlgili uluslararası ortakların katılımıyla ilk toplantının 2027 yılında Aşkabat'ta yapılması öneriliyor.

Üçüncü öneri, Birleşmiş Milletler Çevre Programı, Dünya Meteoroloji Örgütü, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Dünya Ekonomik Fonu ve diğer ortaklarla birlikte İklim Değişikliği ve Olumsuz Sonuçları Dijital Atlası'nın hazırlanmasını öngörüyor. Projenin amacı, iklim değişikliklerinin sürekli izlenmesini, sonuçlarının değerlendirilmesini ve etkili uyum önlemlerinin belirlenmesini sağlamak.

Dördüncü girişim, iklim teknolojilerinin sağlanmasına yönelik küresel bir ortaklığın kurulmasını öngörüyor. Amaç, gelişmekte olan devletlerin çevre dostu teknolojilere, yenilikçi çalışmalara ve iklim finansmanına erişimini genişletmek.

Beşinci öneri, Birleşmiş Milletler himayesinde Uluslararası Çevre Kodu'nun hazırlanmasıyla ilgili. Belgenin amacı, çevrenin korunması, iklim değişikliğiyle mücadele, biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı alanlarındaki mevcut uluslararası norm ve standartları sistematik hale getirmek.

Konuşmasının sonunda Kahraman-Arkadağ, Türkmenistan'ın Paris Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini ve uluslararası iklim forumlarında varılan mutabakatları yerine getirmeyi sürdürmeye, ayrıca ilgili devletler ve uluslararası kuruluşlarla iş birliğini geliştirmeye hazır olduğunu teyit etti.