Türkmenistan, Türk dünyası devletleriyle dostane ve karşılıklı yarara dayalı ilişkilerin güçlendirilmesine özel önem vermektedir. Bu bağlamda, Türkmenistan'ın gözlemci statüsüne sahip olduğu Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çerçevesindeki iş birliğine özel önem atfedilmekte olup, Türkmenistan siyasi diyaloğun, ticari-ekonomik ilişkilerin, ulaştırma bağlantısallığının ve kültürel-insani alışverişin genişletilmesinden yana tavır almaktadır.

Bu etkileşimin gelişiminde önemli bir olay Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov tarafından 29–30 Ekim 2026 tarihlerinde Türkiye Cumhuriyeti topraklarına gerçekleştirilen çalışma ziyareti oldu. Ziyaret programı Türk Devletleri Teşkilatı XIII Zirvesinin çok taraflı gündemini ve Türkmenistan ile Türkiye arasındaki ikili iş birliğine ilişkin geniş bir konu yelpazesini kapsadı. En üst düzeydeki müzakereler, Türk iş dünyası temsilcileriyle yapılan görüşmeler ve çeşitli sektörlerde iş birliği olanaklarının ele alınması ortaklığın siyasi, ekonomik ve insani boyutlarını bir araya getirdi.

Programın kilit etkinliklerinden biri, 30 Ekim'de Ankara'da gerçekleştirilen Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki görüşme oldu. Taraflar, siyasi, ticari-ekonomik ve kültürel-insani ilişkilerin geliştirilmesini ele aldılar. Görüşmeler sırasında Serdar Berdimuhamedov, Türkiye Cumhurbaşkanı'nı resmi bir ziyaret için Türkmenistan'a davet etti.

Ziyaretin önemli bir bölümü ikili ilişkilerin ekonomik boyutuna ayrıldı. İş birliğinin boyutları, daha önce yayımlanan verilerle ortaya konuyor. Türkiye'nin Türkmenistan Büyükelçisi Ahmet Demirok'un Ocak 2026'da paylaştığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılının Ocak–Kasım döneminde yaklaşık 2 milyar dolara ulaştı. Bağımsızlık yılları boyunca Türk şirketleri Türkmenistan'da toplam değeri 54 milyar doları aşan 1000'den fazla projeyi hayata geçirdi. Mevcut ve yeni projelerden oluşan portföyün değerinin ise 10 milyar dolar daha olduğu tahmin ediliyordu.

Bu arka planda, Türkmenistan Cumhurbaşkanı ile «Çalik Holding» şirketler grubu Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Çalık arasındaki görüşme özel bir önem kazandı. Görüşmede iş birliğinin daha da geliştirilmesi ve Türkmenistan topraklarında Türk iş dünyasının faaliyetleri ele alındı.

Ahmet Çalık, şirketin üstlenilen sözleşme yükümlülüklerini sorumluluk bilinciyle yerine getirmeye hazır olduğunu teyit etti ve Türk şirketlerinin faaliyet göstermesi için oluşturulan koşullar nedeniyle Türkmen tarafına teşekkür etti.

Bunun yanı sıra, Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşme, ekonomik iş birliğinin yeni alanlarının ele alındığı bir platform oldu. Görüşmeye, Türk ekonomisinin çeşitli sektörlerinin temsilcileri ve Türkmenistan'da faaliyet gösteren şirketlerin yöneticileri katıldı.

Konuşması sırasında Serdar Berdimuhamedov, sanayi alanında iş birliği, üretim tesislerinin inşası, modern teknolojilerin uygulanması, yerel hammaddelerin işlenmesi ve nihai ürün ihracatının artırılması konularındaki perspektifleri ortaya koydu.

Enerji, kimya sanayisi, inşaat, tarım, gıda sanayisi ve sağlık sektörlerine özel önem verilmiştir. Türk şirketlerine, enerji altyapısının inşası ve modernizasyonunun yanı sıra endüstriyel ekipmanların üretimi ve bakımına daha aktif katılım sağlamaları önerilmiştir.

Ulaştırma ve lojistik alanında ise uluslararası yük taşımacılığı, lojistik merkezlerinin kurulması, depo ve konteyner terminallerinin inşası, ulaşım araçlarının teknik bakımı ve lojistik yönetiminde dijital sistemlerin uygulanması konuları ele alınmıştır.

Önerilerin hayata geçirilmesi amacıyla ilgili bakanlık ve kurumların, Türkmenistan Ticaret ve Sanayi Odası'nın, Sanayiciler ve Girişimciler Birliği'nin, Türkmenistan-Türkiye İş Konseyi'nin ve Türk iş dünyası kuruluşlarının iş birliği öngörülmektedir. Bundan sonraki görevler arasında öncelikli projelerin belirlenmesi, fizibilite çalışmalarının hazırlanması ve ortak çalışmaların koordinasyonu yer almaktadır.

Böylece ziyaretin ekonomik boyutu, mevcut iş bağlantılarının genişletilmesine ve yeni iş birliği alanlarının oluşturulmasına odaklanmıştır. Önerilerin uygulamaya geçirilmesi, Türkmenistan-Türkiye ortaklığının daha da geliştirilmesinin temel göstergelerinden biri olacaktır.

XIII TDT Zirvesi'ndeki konuşmasında Serdar Berdimuhamedov, ekonomi, ulaştırma, enerji ve çevre alanlarında bölgesel işbirliğinin önceliklerini belirtti.

Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Koridoru'nun geliştirilmesine özel önem verildi. Türkmenistan, uluslararası yük taşımacılığının genişletilmesi amacıyla Türkmenbaşı Uluslararası Deniz Limanı'nın altyapısını kullanıma sunmaya hazır olduğunu teyit etti. Gerekli önlemler arasında ulaştırma sistemlerinin modernizasyonu, gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması ve dijital teknolojilerin uygulanması da yer aldı.

Ekonomi alanında Serdar Berdimuhamedov, somut ortak projelere geçilmesinin, yatırımların çekilmesinin ve iş bağlantılarının genişletilmesinin gerekliliğini vurguladı. Öncelikli alanlar arasında enerji, sanayi, tarım, inşaat ve işleme sektörü yer aldı.

Çevre gündeminde su kaynaklarının akılcı kullanımı, çölleşme ve toprak bozulmasıyla mücadele öne çıkarıldı. Türkmenistan, iklim değişikliğiyle bağlantılı teknolojiler ve çölleşmeyle mücadele alanlarında BM himayesinde Aşkabat'ta bölgesel merkezler kurulmasını önerdi.

Ayrıca Türkmenistan Cumhurbaşkanı, 2028 yılının Uluslararası Hukuk Yılı ilan edilmesi girişimini hatırlatarak, iş birliğinin uluslararası hukuki temellerinin güçlendirilmesinin önemini vurguladı.

Siyasi ve ekonomik meselelerin yanı sıra ziyaret, Türkmenistan-Türkiye ilişkilerinde insani boyutun önemini de ortaya koydu.

Öne çıkan etkinliklerden biri, Türkmenistan Cumhurbaşkanı'na «Uluslararası İlişkiler Alanında Fahri Doktora» unvanının verildiği Hacettepe Üniversitesi'ndeki tören oldu.

Üniversite Bilim Kurulu'nun kararında uluslararası iş birliği, barışçıl diplomasi ve Türkmenistan ile Türkiye arasındaki etkileşimin geliştirilmesi konularına dikkat çekildi. Etkinlik aynı zamanda ikili ilişkilerin güçlendirilmesinde eğitim, bilim ve akademik temasların rolünün ele alındığı bir platform oldu.

Serdar Berdimuhamedov konuşmasında, halklar arasında karşılıklı anlayışın güçlendirilmesinde bilim ve eğitim alanının önemini vurguladı. Türkmen ve Türk bilim insanları arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi, akademik değişimlerin artırılması ve araştırma merkezleri arasındaki temasların genişletilmesine yönelik perspektiflere dikkat çekildi.

Türkiye'nin sunduğu eğitim olanaklarına ayrıca önem verildi. Günümüzde binlerce genç Türkmenistan vatandaşı Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında eğitim görmektedir. Eğitim alanındaki ilişkilerin geliştirilmesi, uzmanların yetiştirilmesine, mesleki deneyim paylaşımına ve iki devletin bilimsel potansiyelinin güçlendirilmesine katkı sağlamaktadır.

Bir diğer önemli gelişme ise Serdar Berdimuhamedov'a Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından «Stratejik Dostluk» nişanının takdim edilmesi oldu. Ödül, iki ülkenin devlet kurumları ve iş çevrelerinin temsilcilerinin huzurunda verildi.

Türkmenistan Cumhurbaşkanı'nın Türkiye'ye gerçekleştirdiği çalışma ziyareti, ikili ve çok taraflı gündemi bir araya getirdi. Üst düzey görüşmeler, TDT Zirvesi'ne katılım, iş dünyasının temsilcileriyle toplantılar ve eğitim alanındaki etkinlikler, iş birliğinin siyasi, ekonomik ve insani boyutlarını kapsadı.

Daha geniş bölgesel bağlamda Türkmenistan-Türkiye iş birliği, Orta Asya, Hazar Bölgesi, Kafkasya ve Avrupa arasındaki bağlantıların güçlendirilmesi açısından potansiyele sahiptir. Ulaştırma altyapısı, ticaret, enerji ve sanayi alanındaki iş birliği, ekonomik ilişkilerin daha da geliştirilmesine yönelik birbiriyle bağlantılı alanları oluşturmaktadır.