Daimi tarafsızlık, Türkmenistan’ın dış politikasının temel taşı olmaya devam etmektedir

Daimi tarafsızlık, Türkmenistan’ın dış politikasının temel taşı olmaya devam etmektedir
15 20.11.2026

2026 yılı, Türkmenistan’ın daimi tarafsızlığının tanınmasının 31. yıldönümüdür. AsmanNews’in haberine göre, bu dış politika modeli barışçıllık, devletlerin egemenliğine saygı, iç işlerine karışmama ve uluslararası meselelerin müzakere yoluyla çözülmesi ilkelerine dayanmaktadır.

Tarafsızlığın hukuki ve siyasi boyutları, Türkmen halkının Milli Lideri ve Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’un kaleme aldığı “Türkmenistan – Bitaraplygyň mekany” (Türkmenistan – Tarafsızlığın Vatanı) adlı kitapta ele alınmaktadır. Yayın, ülkenin dış politika doktrininin barışçıllık, açıklık ve iyi komşuluk gibi ulusal gelenekleri yansıtan olumlu tarafsızlığa dayandığını vurgulamaktadır.

Kitapta belirtildiği üzere, tarafsızlık diğer devletlerin dini inançlarına, toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı gösterilmesini ve uluslararası askeri örgütlere ve antlaşmalara katılmayı reddetmeyi gerektirir.

Türkmenistan, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Şanghay İşbirliği Örgütü, AGİT, İslam İşbirliği Teşkilatı ve diğer uluslararası kuruluşlarla siyasi, ekonomik ve kültürel bağlar geliştiriyor.

BM ve UNDP, UNESCO, UNFPA, UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütü gibi uzman kuruluşlarıyla yapılan işbirliği özel bir yer tutuyor. BM Orta Asya Önleyici Diplomasi Bölgesel Merkezi ile de işbirliği devam ediyor.

Tarafsızlık tarihinde önemli bir dönüm noktası, 21 Mart 2025 tarihinde BM Genel Kurulu’nun “Türkmenistan’ın Daimi Tarafsızlığı” başlıklı kararı oybirliğiyle kabul etmesiydi. Belge, Türkmenistan’ın inisiyatifiyle Genel Kurul’un 79. oturumunun 61. genel kurul toplantısında onaylandı. Kararın kabulü, Uluslararası Barış ve Güven Yılı ile ülkenin daimi tarafsızlığının 30. yıldönümüne denk geldi.

“Mertler Watany beýgeldýär” (Cesurlar Anavatanı Yüceltir) adlı kitapta, Kahraman Arkadağ gençleri atalarının tarihini incelemeleri ve birikmiş deneyimlerden yararlanmaları için çağırmaktadır. Ulusal geleneklerin korunması ve tarihi mirasın incelenmesi, vatanseverlik eğitiminin ve barışsever dış politika ilkelerine saygının pekiştirilmesinin önemli bileşenleri olarak kabul edilmektedir.

“Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi” (Türkmenlerin Manevi Dünyası) adlı kitapta da barış, dostluk ve refahın temel toplumsal değerler olarak önemi vurgulanmaktadır.

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Türkmenistan’ın tarafsızlığını, barış ve kardeşlik adına dünya halklarını birleştiren bir ilke olarak tanımlamaktadır. Bu politikanın daha da ileriye götürülmesi, ülkede uluslararası işbirliğini güçlendirmenin ve barışçıl kalkınmayı sağlamanın yollarından biri olarak görülmektedir.