Haberler
Türkmenistan, ADB'nin iklim direnci projesine katılıyor
02.02.2026Türkmenistan, Asya Kalkınma Bankası'nın (ADB) su kaynaklarının yönetiminde sınır ötesi işbirliğini güçlendirmeyi ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmayı amaçlayan bölgesel projesine katılacak. Bu bilgi, internet yayını “Business Turkmenistan” tarafından duyuruldu. Proje ayrıca Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan'ı da kapsıyor ve Orta Asya Bölgesel Ekonomik İşbirliği (CAREC) programının su alanındaki çalışmaları kapsamında uygulanıyor. Teknik yardım bütçesi, ADB Özel Fonu tarafından 750 bin ABD doları olarak belirlenmiştir. Su kaynaklarının uyumlu bir şekilde yönetilmesi ve stratejik kararların paylaşılması için bölgesel bir platform oluşturulması planlanmaktadır. ADB, projenin kurumsal işbirliği mekanizmalarını güçlendireceğini ve iklim açısından sürdürülebilir su yönetimi araçlarını uygulayacağını vurguladı. Banka, 2000 yılından bu yana Türkmenistan ile işbirliği yaparak ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesini ve bölgesel bağların güçlendirilmesini desteklemektedir.
Köneürgenç — Türkmen halkının yüzyıllara dayanan tarihinin ve dünya kültürünün paha biçilmez bir hazinesi
01.02.2026Türkmen halkı, tarih sahnesinde çok eski dönemlerden itibaren derin izler bırakmış kadim milletlerden biridir. Orta Çağlar boyunca Türkmenler, yalnızca ata yurtlarında değil; Asya, Avrupa ve Kuzey Afrika’nın çeşitli bölgelerinde devletler, hanlıklar, beylikler ve atabeylikler kurarak bu coğrafyaların siyasal, ekonomik ve kültürel yaşamında önemli roller üstlenmişlerdir. Bu tarihsel süreçte Köneürgenç Türkmen Devleti, yalnızca bölgesel düzeyde değil, aynı zamanda Güney ve Orta Asya’nın kültürel, ekonomik ve siyasal hayatı üzerinde de belirleyici etki yaratmış başlıca merkezlerden biri olmuştur. Köneürgenç, Türkmenistan’ın kuzeyinde, Daşoğuz vilayeti sınırları içerisinde, Amuderya Nehri’nin eski yatağı çevresinde yer almakta olup, antik şehircilik geleneği ile tarihi ve mimari anıtların yoğunlaştığı özgün bir merkez niteliği taşımaktadır. Köneürgenç (Harezmşahlar) Türkmen Devleti, Büyük Selçuklu Türkmen İmparatorluğu’nun zayıflamasının ardından tarih sahnesine çıkmıştır. XIII. yüzyıla kadar Harezmşahlar Devleti’nin başkenti olan şehir, kuruluşu VIII–IX. yüzyıllara dayansa da en geniş yayılımını ve en parlak gelişimini XI–XVI. yüzyıllar arasında yaşamıştır. Sultan Melikşah döneminden itibaren güçlenen bu merkez, ticaret ve kültürel etkileşim açısından önemli bir odak noktası hâline gelmiştir. X. yüzyıldan itibaren Ürgenç ve Kiçiürgenç gibi şehirlerden geçen kervan yolları üzerinde bulunması, Köneürgenç’i Asya ile Batı Avrupa arasında önemli bir ticaret merkezi konumuna yükseltmiştir. Burada pamuk, dokuma ürünleri, yün, değerli taşlar ve metal ürünler üretilerek uluslararası pazarlara sunulmuştur. Büyük İpek Yolu’nun başlıca kavşaklarından birinde yer alması, şehrin ekonomik potansiyelini daha da artırmıştır. Köneürgenç, Türkmen halkının ve tüm insanlığın eşsiz kültürel mirasının ayrılmaz bir parçası olup, İslam mimarisinin nadide örneklerini bünyesinde barındıran kadim bir şehirdir. Kubbe ile örtülü türbeleri, medreseleri ve mimari yapıların uyumlu düzeni, yüksek bir estetik ve sanatsal düzeyi yansıtmaktadır. Orta Çağlarda büyük bir bilim, kültür ve ekonomi merkezi olarak tanınan Köneürgenç, “İslam’ın kalbi” olarak anılmıştır. Şehir, tarihinde hem parlak yükselişlere hem de ağır yıkımlara tanıklık etmiş; ancak mimari eserleri aracılığıyla eşsiz bir sanat mirası olarak günümüze ulaşmıştır. Köneürgenç Türkmen Devleti’nde kültür ve sanat özel bir yere sahip olmuştur. Tarihi kaynaklarda şehir halkının misafirperverliği, çalışkanlığı, cesareti ve toplumsal hayattaki aktifliği özellikle vurgulanmaktadır. XIV. yüzyılda Ürgenç, Altın Orda ile kurduğu iş birliği sayesinde kültürel ve ekonomik açıdan daha da gelişmiş; medreseler, kütüphaneler ve bilim merkezleri oluşturulmuştur. Mamuniler Sarayının âlimlerin toplandığı bir merkez olarak “Akademi” adıyla anılması, bunun açık bir göstergesidir. Köneürgenç’teki mimari sanat, gelişmiş inşaat teknikleri ve yüksek estetik anlayışıyla öne çıkmıştır. XIII–XIV. yüzyıllarda inşa edilen kubbeli türbeler ve medreselerde özgün mimari çözümler yaygın olarak kullanılmıştır. Sultan Tekiş Türbesi, çadır biçimli kubbesi, kare planı ve geometrik süslemeleriyle özellikle dikkat çekmektedir. Kubbenin iç yapısındaki kaburgalar, tuğlaların uyumlu dizilişi ve dış cephede kullanılan mavi sırlı tuğlalar, dönemin mimarlık sanatının ulaştığı yüksek seviyeyi göstermektedir. Bu dönemde mimarlık, yalnızca bir inşa faaliyeti değil; aynı zamanda dini, sosyal ve estetik açıdan toplumu birleştiren önemli bir sanat dalı olarak işlev görmüştür. Dini ve manevi miras da Köneürgenç Türkmen Devleti’nde özel bir öneme sahip olmuştur. Sultan Ali ve Necmeddin Kübra türbeleri, tasavvuf, eğitim ve dini sanatın önemli merkezleri olarak tanınmıştır. Bu yapılar yalnızca mezar olarak değil; geometrik süslemeleri, bezeme sanatları ve kubbeli mimarisiyle bütüncül kültürel ve manevi merkezler şeklinde tasarlanmıştır. Şehrin su yönetim sistemi, pazarları ve kervan yollarıyla kurduğu uyum, Köneürgenç’i ticari, kültürel ve siyasal açıdan stratejik bir merkez hâline getirmiştir. Köneürgenç, 2005 yılında UNESCO Dünya Kültürel Miras Listesi’ne dâhil edilmiştir. Bu kadim şehir, yalnızca geçmişin tarihi bir merkezi olarak değil; günümüzde de Türkmenistan’ın kültürel, siyasal ve turistik açıdan önemli sembollerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Günümüze ulaşan mimari anıtlar ve kervan yolları, Köneürgenç’in Büyük İpek Yolu’nun kalbi olarak dünya çapında tanıtılmasına hizmet etmektedir. Bunun yanı sıra, Ekim 2015’te Astrahan’da gerçekleştirilen Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Dışişleri Bakanları Konseyi toplantısında, Türkmenistan’da bulunan Daşoğuz şehri 2016 yılı için BDT’nin “Kültür başkenti” ilan edilmiştir. Bu karar doğrultusunda Türkmenistan’da “Topluluğun Kültür Başkentleri” programı hayata geçirilmiştir. Program, BDT ülkeleri arasındaki kültürel ilişkileri güçlendirmeyi, iş birliğini genişletmeyi ve ülkeler arasındaki ekonomik ve siyasal ilişkiler için elverişli koşullar oluşturmayı amaçlamaktadır. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov ile Türkmen halkının Milli Lideri, Kahraman Arkadağ Gurbanguli Berdimuhamedov’un liderliğinde, ülkede tarihi ve kültürel mirasın korunması, incelenmesi ve dünya çapında tanıtılması devlet politikasının öncelikli yönlerinden biri olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, Köneürgenç gibi dünya çapında öneme sahip tarihi merkezlerde mimari anıtların restorasyonu, bilimsel araştırmaların yürütülmesi ve bunların uluslararası düzeyde tanıtılması yönünde sistemli çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Devlet tarafından hayata geçirilen bu faaliyetler, ulusal mirasın korunmasını sağlamakla kalmayıp, onun evrensel kültür içindeki yerini daha da güçlendirmektedir. Sonuç olarak, Köneürgenç Türkmen Devleti’nin tarihi, yalnızca kadim bir devletin geçmişi olarak değil; aynı zamanda Orta Asya’nın kültürel, sanatsal ve mimari mirasına büyük katkılar sunmuş önemli bir merkez olarak tarihe geçmiştir. El-Biruni ve İbn Sina gibi büyük alimlerin bilimsel geleneğini yaşatan bu kutsal topraklar, özgün mimarisi, ekonomik potansiyeli ve Büyük İpek Yolu ile bağlantılı tarihi rolü sayesinde günümüzde de uluslararası araştırmacıların ve turistlerin ilgisini çekmeye devam etmektedir.
Türkmenistan'da at yetiştiriciliği konulu uluslararası film yarışması ilan edildi
01.02.2026Türkmenistan, bölgedeki halkların tarihi ve kültüründe atların rolüne adanmış, “Atın Uçuşu: Güç ve Zarafet” başlıklı, BDT ülkeleri için bir devletlerarası televizyon yarışması düzenleyeceğini duyurdu. Bu haber IIC tarafından yayınlandı. Temanın seçimi, beş bin yıldan fazla bir süre önce Türkmen halkı tarafından yetiştirilen ve ülkenin ulusal kimliğinin sembolü haline gelen, dünyanın en eski ırklarından biri olan Ahal-teke ırkı ile bağlantılıdır. Ahal-teke, Türkmenistan'ın tarihi, kültürü ve devlet sembolizminde özel bir yere sahiptir ve halkın bağımsızlığını ve haysiyetini temsil eder. 2026 yılında, bu konu ülkenin resmi sloganına da yansıtılmıştır. At yetiştiriciliğinin geliştirilmesi, devlet politikasının öncelikleri arasında yer almaya devam ediyor: ülkede yarış pistleri inşa ediliyor, bilimsel ve eğitim tesisleri geliştiriliyor ve uluslararası işbirliği genişliyor. Yarışma, Türkmenistan'ın BDT başkanlığı ve insani ve kültürel bağları güçlendirme taahhüdünün olduğu bu yılda, BDT ülkelerinden yazarları hedeflemektedir. Her yaştan televizyon şirketleri ve bağımsız yazarlar katılabilir. At ırklarının tarihi, kültürel rolleri ve binicilik sporlarına adanmış, herhangi bir dilde, Rusça veya İngilizce altyazılı, 15-30 dakika süren filmler kabul edilmektedir.
Türkmenistan, yapay zeka geliştirme konusunda ulusal bir strateji oluşturuyor
01.02.202630 Ocak'ta, hükümet toplantısı sırasında, Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Mammethan Çakiyev, ekonomik sektörleri dijitalleştirmek ve yenilikçi teknolojileri uygulamaya koymak için alınacak önlemler hakkında bilgi verdi. Bu bilgi, devlet haber ajansı TDH tarafından verildi. 2026-2028 Türkmenistan Dijital Ekonomi Geliştirme Konsepti uyarınca, bir Devlet Programı taslağı ve bunun uygulanmasına yönelik bir Eylem Planı hazırlandı. Belgeler, dijital ekonomiye geçiş, yapay zeka geliştirme için ulusal strateji oluşturma, endüstride yapay zeka teknolojilerinin kullanıma sunulması ve uzmanların eğitimi ve mesleki gelişimini amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Başbakan Yardımcısı bir karar taslağı sundu. Raporun dinlenmesinin ardından, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov belgeyi imzaladı ve dijital teknolojilerin daha da geliştirilmesi konusunda bir dizi talimat verdi.
“Tek Pencere” sistemi Türkmenistan'da ihracat ve ithalatı hızlandırıyor
01.02.20262025 yılında, Türkmenistan'da “Tek Pencere” sistemi aracılığıyla 189.954 ihracat ve ithalat lisansı ve izni verilmiştir. Bu rakam 2024 yılına göre 2,7 kat daha fazladır. Bu bilgi, Türkmenistan Devlet Gümrük Servisi'nin internet sitesinde yayınlanmıştır. Sisteme 12.000'den fazla dış ekonomik faaliyet katılımcısı kayıtlıdır. Kullanıcı sayısı artmaya devam etmektedir. “Tek Pencere”nin çalışmaları, Devlet Gümrük Servisi Merkez Ofisi'nin Kontrol ve Analiz Merkezi tarafından koordine edilmektedir. Sistem, belgelerin işlenmesi için gereken süreyi kısaltmakta ve dış ticaret işlemlerini hızlandırmaktadır. Platform, 29 tür hizmet sunan 19 bakanlık ve departmanı kapsamaktadır. Hizmet 24 saat çalışmakta ve günde yaklaşık 1.000 izin işlemektedir.
Mahtumkulu Türkmen Devlet Üniversitesi'nde çevrimiçi bilimsel dergi yayınlanacak
01.02.2026Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, “Bilimsel Araştırma ve İnovasyon” adlı elektronik bir popüler bilim dergisinin oluşturulmasını onayladı. “Türkmenistan: Altın çağ” yayınına göre, karar, Bakanlar Kurulu toplantısında alındı. Yeni yayın, Mahtumkulu Türkmen Devlet Üniversitesi'nde yayınlanacak. Dergi elektronik formatta yayınlanacak. Yayınların Türkmence, İngilizce ve Rusça dillerinde yayınlanması planlanıyor. Platform, profesörlere, öğretmenlere ve öğrencilere açık olacak. Konular, beşeri ve sosyal bilimlerin yanı sıra ulusal miras ve önde gelen şahsiyetlerin kültürel katkıları alanındaki araştırmaları kapsayacak. Bilim, eğitim ve ekonomi arasındaki işbirliğinin pratik sonuçlarına özel önem verilecek. Materyaller, gelişmelerin uygulanmasına ve modern öğretim yöntemlerine ayrılacak.
Türkmenistan Uluslararası Atçılık Akademisi, Katar ile anlaşma imzaladı
01.02.2026Aba Annayev Uluslararası At Yetiştirme Akademisi ve Katar Binicilik Federasyonu bir Mutabakat Anlaşması imzaladı. Bu haber Türkmenportal tarafından duyuruldu. Belge, Binicilik Federasyonu'nun daveti üzerine 29-31 Ocak tarihleri arasında akademi heyetinin Katar Devleti'ne yaptığı çalışma ziyareti sırasında imzalandı. Törene Katar Binicilik Federasyonu Başkanı Bader Mohammed Al-Darviş, Katar Emiri'nin “Al Shaqab” Binicilik Merkezi Genel Müdür Yardımcısı Halid Abdullah Al-Hitmi ve Aba Annayev Uluslararası At Yetiştirme Akademisi Rektörü, Tarım Bilimleri Adayı, Türkmenistan Halk At Yetiştiricisi Pıgı Hocamuhammedov katıldı. Taraflar, binicilik sporları, bilim ve eğitim alanlarında işbirliğini geliştirme konusunda anlaştılar. Mutabakatın, işbirliğinin yasal temelini güçlendirmesi, deneyim alışverişi ve uzmanların eğitimi için koşullar yaratması ve ikili ilişkilerin genişlemesine katkıda bulunması bekleniyor.
Uluslararası portal, Türkmenistan'daki Kanatlı Atlar Yılı hakkında bilgi verecek
01.02.2026Türkmenistan'ın Türkiye Büyükelçiliğinin desteğiyle, “Turkic World” portalı, 2026 yılının Türkmenistan'da “Bağımsız ve Tarafsız Türkmenistan – Kararlı Kanatlı Atların Vatanı” yılı ilan edilmesine adanmış etkinliklerin sistematik ve kapsamlı bir şekilde haberleştirilmesini organize ediyor. Bu bilgi, Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı basın servisi tarafından açıklandı. Bilgi işbirliği, ülkenin bağımsızlığının tarihi değerini, değişmeyen daimi tarafsızlık statüsünü ve zengin manevi mirasını yansıtan kültürel, bilimsel ve sosyo-politik olayların geniş bir sunumunu sağlamayı amaçlamaktadır. Portaldaki yayınlar, uluslararası bilgi alışverişini güçlendirmeye, Türk dünyasında diyaloğu geliştirmeye ve küresel izleyici kitlesi arasında Türkmenistan'ın modern başarıları, bölgedeki rolü ve küresel kalkınma hakkında farkındalığı artırmaya yardımcı olacaktır.
Türkmenistan ve Özbekistan su kaynakları alanında işbirliğini görüştü
01.02.202630 Ocak'ta, Su Yönetimi Konularında Türkmenistan-Özbekistan Ortak Hükümetlerarası Komisyonu'nun Beşinci Toplantısı Hiva'da gerçekleştirildi. Bu bilgi, Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı basın servisi tarafından açıklandı. Türkmenistan heyetine Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Tanrıgulu Atahalliyev, Özbekistan heyetine ise Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tarım Kalkınma Danışmanı Şuhrat Ganiyev başkanlık etti. Toplantıya, iki ülkenin su kaynakları yönetimi, sulama ve çevre koruma alanlarından sorumlu ilgili bakanlık ve dairelerin başkanları ve temsilcileri katıldı. Komisyonun eş başkanları, iyi komşuluk, karşılıklı güven ve eşitlik ilkelerine dayanan ikili ilişkilerin yüksek düzeyde olduğunu belirttiler. Tarafların sadece su sektöründe değil, aynı zamanda ekonomik, altyapı ve insani etkileşim alanlarında da işbirliğini genişletme arzusunu vurguladılar. Toplantı sırasında taraflar, suyun rasyonel kullanımı için modern teknolojilerin getirilmesi, su kaynaklarının izlenmesi ve hesaplanmasına yönelik mekanizmaların iyileştirilmesi, sektördeki insan kaynaklarının geliştirilmesi, iklim değişikliğine uyum ve ilgili risklerin azaltılması konularını ele aldı. Taraflar, düzenli ikili istişareleri ve komisyon toplantılarını sürdürme ve işbirliği için yasal ve kurumsal çerçeveyi güçlendirme niyetlerini teyit ettiler. Toplantının ardından, Su Yönetimi Konularında Türkmenistan-Özbekistan Ortak Hükümetlerarası Komisyonu'nun Beşinci Toplantısının Protokolü imzalandı.
Türkmenistan Dışişleri Bakanı, Uluslararası Hukuk Yılı hazırlık planını sundu
31.01.202630 Ocak'ta, hükümet toplantısı sırasında, Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Raşid Meredov, Türkmenistan'ın başlattığı 2028 Uluslararası Hukuk Yılına hazırlık için 2026 Eylem Planını sundu. Bu haber, devlet haber ajansı TDH tarafından duyuruldu. Ülkenin dış politika öncelikleri, BM ve üye devletlerle işbirliğini güçlendirmek, sürdürülebilir kalkınma, barış, güvenlik, ulaştırma, enerji, ekoloji ve insani yardım alanlarında uluslararası girişimlere katılmak olmaya devam ediyor. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov'un 2028'i Uluslararası Hukuk Yılı ilan etme önerisine özel önem veriliyor. Plan, BM Hukuk İşleri Bürosu ile işbirliği, BM Genel Kurulu için bir karar taslağı hazırlanması ve “Uluslararası Hukuk ve Türkmenistan'ın Tarafsızlığı” konulu ulusal bir konseptin geliştirilmesini öngörüyor. Uluslararası ve bölgesel konferanslar, forumlar, yuvarlak masa toplantıları, uzmanların katılımıyla okullarda ve üniversitelerde eğitim etkinlikleri, eğitim materyallerinin hazırlanması, genç uzmanlar için yarışmalar ve medya ve Dışişleri Bakanlığı web sitesi aracılığıyla bilgi desteği de planlanmaktadır. Raporun dinlenmesinin ardından Devlet Başkanı, uluslararası hukuk çerçevesinin güçlendirilmesi için girişimin önemini vurguladı ve Dışişleri Bakanı'na ilgili önlemlerin uygulanmasını sağlaması talimatını verdi.
Turistik “Doğu Ekspresi” Türkiye'nin bölgelerine olan ilgiyi artırdı
31.01.2026Ankara ile Kars arasında gece treni hizmeti, Türkiye'nin en popüler turistik rotalarından biri haline geldi. Bu bilgi, Türkmenistan'daki Türkiye Büyükelçiliği Kültür ve Turizm Müşavirliği'ne atıfta bulunarak Türkmenportal tarafından bildirildi. Turistik “Doğu Ekspresi” haftada üç kez sefer yapıyor. Tren, rotayı yaklaşık 24 saatte tamamlıyor. Vagonlar yataklı kompartımanlarla donatılmıştır. Programda geziler için planlanmış duraklamalar yer alıyor. Güzergah Kırıkkale, Kayseri, Sivas, Erzincan ve Erzurum'dan geçmektedir. Kars'a giderken tren Erzincan ve Erzurum'da, dönüş yolculuğunda ise Iliç, Divriği ve Sivas'ta durmaktadır. Son varış noktası Kars'tır. Şehir, tarihi anıtları, kış manzaraları ve yöresel mutfağı ile tanınır. Yakınlarda, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan antik Ani kenti kalıntıları bulunmaktadır. Bölge ayrıca Sarıkamış kayak merkezi ve Kars ile Ardahan sınırındaki Çıldır Gölü'ne de ev sahipliği yapmaktadır. Kışın göl tamamen donar. Burada turistler kızakla kayar ve buzda balık avını izler.
Türkmenistan ve V.N. Tatişşev Astrahan Devlet Üniversitesi bilimsel ve eğitimsel bağlarını genişletiyor
31.01.2026Türkmenistan'ın Astrahan Konsolosu Gadam Ilamanov, V.N. Tatişşev'in adını taşıyan Astrahan Devlet Üniversitesi (ASU) Rektörü Igor Alekseyev ile bir toplantı gerçekleştirdi. Bu haber, Türkmenportal haber sitesi tarafından yayınlandı. Taraflar, bilimsel ve eğitimsel işbirliğinin geliştirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulundu. ASU'da yaklaşık 4.000 yabancı öğrenci öğrenim görmektedir ve bunların 3.000'den fazlası Türkmenistan vatandaşıdır. Konsolosluğun desteğiyle üniversite, Mahtumkulu Türkmen Devlet Üniversitesi, S.A. Niyazov Tarım Üniversitesi, Uluslararası Beşeri Bilimler ve Kalkınma Üniversitesi, Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İlişkiler Enstitüsü ve A.S. Puşkin'in adını taşıyan Türkmen-Rus ortak okulu dahil olmak üzere önde gelen Türkmen üniversiteleriyle anlaşmalar imzaladı. Görüşmeciler, ikinci bir derece alma imkanı, öğrenci ve öğretmenlerin akademik hareketliliği, öğretim kadrosunun mesleki gelişimi, bilimsel araştırma ve pratik faaliyetler gibi konularda ortak eğitim programlarını tartıştılar.
Ayrıca okuyun
Reklam
Bizi Zen'de okuyun
