vestiabad.ru – Haber Portalı

Türkmenistan'ın Kaplankır Doğa Koruma Alanında 32 binden fazla kuş sayıldı

27.01.2026

Ocak ayının ikinci yarısında, Kaplankır Devlet Doğa Koruma Alanında kış kuşları sayımı yapıldı. Bu bilgi, Türkmenistan Çevre Koruma Bakanlığı basın servisi tarafından açıklandı. İzleme çalışması, Zengibaba, Uzunşor, Atabayşor ve Sarıkamış bölgeleri, “Altın Asır” gölünün Daşoğuz kolunun kıyı bölgeleri ve koruma alanının diğer kısımlarını kapsadı. Saha çalışması, Aral bölgesindeki ekosistemlerin korunması ve sürdürülebilir yönetimi konusunda UNDP projesinin desteğiyle rezervin uzmanları tarafından gerçekleştirildi. Anket, 811 km'lik bir karayolu güzergahı ve 36 km'lik yürüyüş güzergahları boyunca yapıldı. Küçük su kütleleri ayrı gözlem alanları olarak kabul edildi ve Sarıkamış gölü Mergenaşan, Maşrık-Acı, Gulanlı ve Hallıçakan sektörlerine bölündü. Gözlemler, optik ekipman kullanılarak sabit noktalardan yapıldı. Toplam 45 kuş türü kaydedildi. Bunların dokuzu, baykuş, şahin, alakarga, çöl kargası ve kuyruksallayan gibi yerleşik türlerdir. Geri kalan türler ise göçmen, yuva yapan ve kışlayan kuşlardır. Su kuşları 26 türle toplamın %57,7'sini oluşturmaktadır. Kaydedilen toplam kuş sayısı 32.416 bireye ulaştı.


Büyük İpek Yolu: tarihi bir rota ve modern bir kalkınma modeli

27.01.2026

Büyük İpek Yolu, insanlık uygarlığının gelişiminde özel bir yere sahip olmuş; Doğu ile Batı’yı yalnızca ticari açıdan değil, aynı zamanda kültürlerin, bilimin ve manevi değerlerin karşılıklı etkileşimi yoluyla birbirine bağlayan tarihi bir güzergâh olmuştur. Binlerce yıl boyunca bu yol, dünya tarihinin yönünü belirleyen önemli bir ekonomik ve jeopolitik faktör olarak hizmet etmiştir. Büyük İpek Yolu’nun başlıca düğüm noktalarının günümüz Türkmenistan topraklarından geçmesi, ülkenin en eski dönemlerden itibaren uluslararası ilişkilerde oynadığı tarihi rolü teyit etmektedir. Büyük İpek Yolu’nun ortaya çıkışı MÖ II. yüzyıla kadar uzanmakta olup, Çin’den başlayarak Orta Asya üzerinden Orta Doğu ve Avrupa’ya kadar uzanan çok işlevli bir güzergâhlar ağını kapsamaktadır. Bu yol, tek bir hat değil; ticaret ve iletişim açısından birbirine bağlı geniş bir ağ niteliğindeydi. Bu sistem aracılığıyla ipek, değerli taşlar, metaller, aromatik maddeler, tekstil ürünleri ile birlikte bilimsel ve kültürel kazanımlar bölgeler arasında taşınmıştır. Türkmenistan toprakları içinde yer alan Merv, Nisa, Amul (günümüzde Türkmenabat) ve Köneürgenç gibi kadim şehirler, Büyük İpek Yolu’nun önemli merkezleri olarak öne çıkmıştır. Bu şehirler yalnızca ticaret merkezleri değil, aynı zamanda bilim, kültür ve zanaatkârlık alanlarında da önemli merkezler olarak işlev görmüştür. Bu merkezler aracılığıyla Doğu ile Batı arasındaki ekonomik ve kültürel bağlar güçlenmiştir. Büyük İpek Yolu’nun önemi yalnızca ticari ilişkilerle sınırlı kalmamıştır. Farklı uygarlıklar arasında diyaloğun gelişmesine, halklar arasında karşılıklı anlayışın ve iş birliğinin pekişmesine katkı sağlamıştır. Dini öğretilerin, bilimsel fikirlerin ve mimari üslupların yayılması da bu güzergâh üzerinden gerçekleşmiştir. Bu yönüyle Büyük İpek Yolu, dünya tarihinde bütünleşme ve iş birliğinin tarihsel bir örneği olarak öne çıkmaktadır. Türkmen halkının Milli Lideri, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov’un “Türkmenistan — Büyük İpek Yolu’nun Kalbi” adlı eseri, bu tarihi mirasın modern çağda yeni bir içerikle nasıl sürdürüldüğünü ortaya koymaktadır. Eserde, Türkmenistan’ın Büyük İpek Yolu üzerindeki tarihi rolü, kadim şehirlerin gelişimi, arkeolojik buluntular ve ülkenin uygarlıkların kesişim noktasındaki stratejik konumu ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Kitap, Büyük İpek Yolu’nun yalnızca geçmişin bir mirası değil, aynı zamanda günümüzde ekonomik kalkınma ve uluslararası iş birliği için sağlam bir temel olduğunu vurgulamaktadır. Avrasya’nın stratejik bir kavşağında yer alan Türkmenistan, bölgenin önde gelen transit ve ulaştırma merkezlerinden biri olma konumunu istikrarlı biçimde güçlendirmektedir. Büyük İpek Yolu’nun canlandırılması fikri, günümüz koşullarında sürdürülebilir ve birbirine entegre ulaşım koridorlarının oluşturulmasını hedefleyen büyük ölçekli altyapı projeleriyle somut bir içerik kazanmaktadır. Ülkenin elverişli coğrafi konumu, ticari ve ekonomik ilişkilerin genişlemesine, yük taşımacılığının hızlanmasına ve Orta Asya, Kafkasya, Orta Doğu ve Avrupa ülkeleri arasında çok taraflı iş birliğinin gelişmesine katkı sağlamaktadır. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, XXI. yüzyılın yeni tarihi koşullarında dengeli ve ileri görüşlü bir dış politika çizgisi izleyerek, dünya ülkelerinin sürdürülebilir ve uyumlu kalkınma hedeflerine hizmet eden modern transit ve ulaştırma altyapısının geliştirilmesine yönelik uluslararası girişimleri istikrarlı bir şekilde gündeme getirmektedir. Bu girişimlerin kısa sürede hayata geçirilmesine özel önem verilmesi, Türkmenistan’ın ulaştırma alanında küresel iş birliğini güçlendirmeye yönelik stratejik yaklaşımını yansıtmaktadır. Uluslararası kuruluşlarla iş birliği içinde büyük ölçekli bölgesel ulaştırma projelerinin hayata geçirilmesine aktif katılım, “Tarafsız Türkmenistan’ın Dış Politika Stratejisi Konsepti” ile “Türkmenistan Cumhurbaşkanının Ulaştırma Diplomasisinin Geliştirilmesi Programı”nda önemli bir yer tutmaktadır. Bu politikanın etkinliğinin somut göstergesi olarak, Türkmenistan’ın girişimiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından ulaştırma ve transit koridorlarının rolüne, çok modlu taşımacılığın geliştirilmesine ve tüm ulaşım türleri arasındaki bağlantıların sürdürülebilir kalkınma amaçları doğrultusunda güçlendirilmesine, pandemi sonrası dönemi de kapsayan bir dizi kararın kabul edilmesi ile Dünya Sürdürülebilir Ulaşım Günü’nün ilan edilmesi öne çıkmaktadır. Söz konusu kararlar, Türkmenistan’ın uluslararası alandaki yüksek itibarını ve ulaştırma diplomasisi alanındaki önemli başarılarını açıkça ortaya koymaktadır. Bu süreçte, Türkmenistan’ın da yer aldığı uluslararası transit ve ulaştırma koridorları önemli bir rol üstlenmektedir. Bunlar arasında “Afganistan–Türkmenistan–Azerbaycan–Gürcistan–Türkiye” çok modlu güzergâhı, Hazar Denizi–Karadeniz hattı boyunca uzanan “Türkmenistan–Azerbaycan–Gürcistan–Romanya” uluslararası ulaştırma koridoru ile “Çin–Kırgızistan–Özbekistan–Türkmenistan–Azerbaycan–Gürcistan–Türkiye–Avrupa” çok taraflı çok modlu koridoru yer almaktadır. Bu güzergâhlar, bölgeler arası ulaştırma bağlantılarının genişletilmesine ve ülkenin transit potansiyelinin güçlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Bunun yanı sıra, “Özbekistan–Türkmenistan–İran–Umman” ve “Özbekistan–Türkmenistan–İran–Türkiye” ulaştırma-transit koridor projeleri ile “Kazakistan–Türkmenistan–İran” uluslararası demiryolu hattı stratejik açıdan büyük önem taşımaktadır. Söz konusu projeler, Orta Asya’nın Basra Körfezi limanlarına erişimini sağlamakta ve bölgeyi küresel pazarlarla güvenilir biçimde buluşturmaktadır. Bu girişimlerin tutarlı şekilde hayata geçirilmesi ve Birleşmiş Milletler düzeyinde uluslararası kabul görmesi, Türkmenistan’ın modern uluslararası taşımacılık sisteminin şekillendirilmesindeki artan rolünü açıkça teyit etmektedir. Ekonomik açıdan bakıldığında, uluslararası transit potansiyelinin artması Türkmenistan’ın ihracat olanaklarını genişletmekte, yeni istihdam alanları yaratmakta ve ekonominin çeşitlendirilmesini teşvik etmektedir. Genel olarak Büyük İpek Yolu, Türkmenistan’ın yalnızca tarihi geçmişinin bir parçası değil, aynı zamanda ülkenin çağdaş kalkınma stratejisinin temel sütunlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu tarihi ticaret yolunun deneyimi, modern bir ulaştırma ve lojistik sisteminin oluşturulması için sağlam bir temel oluşturmaktadır.


Türkmenistan'da iş dünyası için medya iletişimi tartışıldı

26.01.2026

Orient haber ajansına göre, her pazar günü Türkmenistan Sanayiciler ve Girişimciler Birliği Genç Girişimciler Merkezi, katılımcıların sadece iş dünyasının temellerini öğrenmekle kalmayıp, aynı zamanda nesiller arası deneyim paylaşımı için bir platform oluşturdukları ilginç etkinliklere ev sahipliği yapıyor. Son toplantıda, medya teknolojileri ve modern girişimcilikte iletişimin rolü tartışıldı. Seminerin katılımcıları, 15 yaşındaki okul çocuklarından 70 yaşındaki deneyimli katılımcılara kadar çok çeşitlidir. Birçoğu eşleriyle birlikte gelir — Türkmenistan'da iş genellikle bir aile meselesidir ve sevdiklerinin bir girişimcinin işinin karmaşıklığını anlaması önemlidir. Katılımcılar, girişimcilerin gazetecilik becerilerine sahip olmasının neden yararlı olduğunu tartıştılar: bu beceriler, ürünlerinin özelliklerini aktarmalarına, trendleri takip etmelerine ve yeni nişler bulmalarına yardımcı oluyor. Başarı için üç temel alan belirlendi: stratejiyi analiz etmek ve ayarlamak için bir araç olarak medya alanı, izleyici güvenini oluşturmak için kişisel marka ve sosyal ağlar, bilgi alanını kontrol etme ve geri bildirimlerle çalışma becerisi.


Türkmenistan, tıbbi atıkların güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi için BM'den tesisler aldı

25.01.2026

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Türkmenistan Sağlık ve Tıp Endüstrisi Bakanlığı'na toplam 1,01 milyon avro değerinde tıbbi atık bertaraf ekipmanı bağışladı. Bu haber, çevrimiçi yayın organı “Business Turkmenistan” tarafından duyuruldu. Katı atıklar için yedi adet “Bertin Sterilwave 100C” ünitesi ve sıvı atıklar için iki adet “Medister 160” ünitesi, merkezi ve bölgesel düzeydeki bulaşıcı hastalık önleme kurum ve merkezlerine teslim edildi. Bu ekipmanlar, atıkların doğrudan tıbbi tesislerde nötralize edilmesini ve sıradan çöp olarak bertaraf edilebilecek güvenli malzemelere dönüştürülmesini sağlıyor. Daha önce, benzer üniteler Aşkabat'taki Sağlık ve Epidemiyolojik Gözetim Servisi ile Kan Merkezine devredilmişti.


Türkmenistan'da 2026 yılı etkinliklerini haberleştirmek için bir medya grubu oluşturuldu

21.01.2026

Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İlişkiler Enstitüsü, 2026 yılında spor ve kültür etkinliklerinin medyada yer almasına adanmış bir konferans düzenledi. Bu haber, “Türkmenistan: Altın çağ” yayında yer aldı. Toplantı sırasında, özel bir medya grubunun oluşturulacağı duyuruldu. Bu grup, ülkedeki beş üniversitenin ilgili fakültelerinden 12 öğretim üyesi ve 76 öğrenciden oluşuyor: Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İlişkiler Enstitüsü, Uluslararası Beşeri Bilimler ve Kalkınma Üniversitesi, Mahtumkulu Türkmen Devlet Üniversitesi, Türkmen Devlet Kültür Enstitüsü ve Türkmen Devlet Beden Eğitimi ve Spor Enstitüsü. Katılımcılar, yeni ekibin görevleri, çalışma formatı ve genç gazeteciler için eğitim oturumlarının düzenlenmesi konularını tartıştı. Eğitim, mesleki becerilerin geliştirilmesine ve 2026 için planlanan etkinliklerin zamanında haberleştirilmesine odaklanacak. Medya grubunun çalışmaları, etkinliklerin yüksek kaliteli bir şekilde haberleştirilmesine ve uluslararası ve insani ilişkilerin geliştirilmesine katkıda bulunacağı belirtildi. Grubun oluşturulması, gençlerin potansiyelini güçlendirme ve kamu ve uluslararası faaliyetlere katılımlarını genişletme yönünde atılmış bir adım olarak görülüyor.


Türkmenistan, elektrik enerjisi kayıplarının hesaplanmasına ilişkin tek tip standartları onayladı

21.01.2026

Türkmenistan Enerji Bakanlığı, “Türkmenistan elektrik sisteminin elektrik şebekeleri üzerinden iletim için elektrik enerjisinin teknolojik tüketiminin hesaplanması ve analizine ilişkin öneriler”i onayladı. Bu haber, “Business Turkmenistan” çevrimiçi yayın tarafından duyuruldu. Avrupa Birliği'nin SECCA projesinin desteğiyle hazırlanan belge, kayıpların sınıflandırılması ve farklı voltaj seviyeleri için hesaplamalar da dahil olmak üzere, elektrik iletim kayıplarının muhasebeleştirilmesi ve analizine ilişkin tek tip yöntemler belirlemektedir. Yeni önerilere ilişkin veriler, raporlama, kayıp azaltma planlaması ve şebekenin aşırı yüklenmiş bölümlerinin belirlenmesi için kullanılacak ve bu da muhasebenin şeffaflığını artıracak, verimsiz maliyetleri azaltacak ve elektrik sisteminin güvenilirliğini güçlendirecektir. Daha önce, SECCA'nın desteğiyle Türkmenistan'da beş düzenleyici belge geliştirilmişti ve şimdi, ulusal uzmanlarla işbirliği içinde, enerji sektörünün daha da geliştirilmesi için iki belge daha hazırlanmaktadır.


Türkmenistan, otlakları korumak için yenilikçi yöntemler uyguluyor

19.01.2026

2026 yılında, Karakum Çölü'nün mevsimlik göçün temelini oluşturduğu Türkmenistan için sürdürülebilir hayvancılık özellikle önemli hale gelecektir. Bu bilgi IIC tarafından bildirilmiştir. Devlet politikası, otlakların bozulmasını ve çölleşmeyi önlemeyi amaçlamaktadır. Bilim adamları, koyun ve deve yetiştiriciliğinin gelişiminin, geleneksel bilgi ve modern eko-teknolojilere dayalı yem kaynaklarının korunmasına bağlı olduğunu belirtmektedir. Ulusal Çöl Enstitüsü'nün uzmanları, fitomeliorasyon, saksaul dikimi ve rasyonel su kullanımı dahil olmak üzere meraları restore etmek için önlemler geliştirdi. GIS ve uydu izleme kullanımı, etkili otlatma planlaması ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını sağlar. Uzak bölgelerin sulanması önemli bir rol oynamaktadır: kuyuların ve su toplama tesislerinin restore edilmesi, meralara erişimi genişletmekte ve hayvancılığın verimliliğini artırmaktadır. Bu bilimsel temelli yaklaşımlar, iklim değişikliği bağlamında ekolojik dengeyi korurken sektörün gelişmesine yardımcı olmaktadır.


Türkmenistan, Aşkabat-Türkmenbaşı demiryolunun modernizasyonuna başlayacak

18.01.2026

Devlet haber ajansı TDH'ye göre, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Aşkabat-Türkmenbaşı demiryolu hattının modernizasyonu projesini onayladı. Girişim, 16 Ocak'ta Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Mammethan Çakiyev tarafından hükümet toplantısında sunuldu. Demiryolu hattı, ülkenin çeşitli bölgelerini Türkmenbaşı Uluslararası Limanı'na bağlamakta ve ulusal demiryolu ağının “Lapis Lazuli”, “TRACECA”, “Kuzey-Güney” ve “Doğu-Batı” uluslararası ulaşım koridorlarına entegre edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Devlet Başkanı, Türkmenistan'ın ulaşım ve lojistik sisteminin gelişiminin olumlu dinamiklerini ve transit potansiyelinin büyümesini vurguladı. Başbakan Yardımcısı, modernizasyon projesinin uygulanmasını organize etmekle görevlendirildi.


Köytendağ suları: doğal kaynaklar ve vadideki rolleri

17.01.2026

Köytendağ, yerel halk ve turistler için önemli olan birçok doğal kaynak, nehir, şelale ve gölü korumuştur. Bu haber, haber sitesi Asmannews tarafından yayınlanmıştır. Kaynaklar, verimli bir vadiden akan Köytenderya nehrini beslemektedir. Bazı kaynaklar ilkbaharda karların erimesiyle kabarcıklar halinde fışkırır, ancak yaz aylarında kurur. Köyten köyü yakınlarındaki Aksu kaynağı, temiz suyu ile ünlüdür. Umbar-dere geçidinde, turistler Umbar kabile kahramanının efsanesiyle bağlantılı bir şelaleye ilgi duymaktadır. Hocagaravul geçidindeki Sümmül şelalesi, dağ yerleşimlerinde yaşamın hatırasını korumaktadır. Baş Bulak ve Mürze Bedil Ata'nın küçük kaynakları, bir zamanlar Amuderya'nın sağ kolu olan Köytenderya nehrini oluşturur, diğer kaynaklardan su toplar ve vadinin tarlalarını besler. Bölgedeki en uzun geçit olan Daray-dere (29 km), yaklaşık 3.000 metre yükseklikte başlar. Geçidin dibinde, yerlilerin sulama için kullandıkları ve çamurla yataklarını güçlendirdikleri on şelaleli bir akarsu akar. 2.000 metreden fazla yükseklikte, Kurşun mağdanlı köyünün 2.000'den fazla meyve ağacının bulunduğu bahçesini besleyen bir kaynak bulunmaktadır. Özellikle değerli olan Çilon-Ata unabi korusu, sıcak havalarda bile serin olup, hidrojen sülfür kaynağı da dahil olmak üzere kristal berraklığında kaynaklara sahiptir. Gül-gül kaynağı Köyten'e su sağlar ve unabi korusunun karşısındaki kaynak, bölge sakinlerine ve yerel bir işletmeye içme suyu sağlayan Aygır Kel rezervuarını oluşturmuştur. Kışın bu kaynaklar Kete-Köl Gölü'nü doldurur, yaz ve sonbaharda ise sulama için kullanılır.


UNICEF, Türkmenistan'a ilişkin “2050 Nesli” araştırmasının sonuçlarını yayınladı

16.01.2026

Türkmenistan'daki UNICEF, “Orta Asya'da 2050 Nesli” başlıklı bölgesel bir rapor ve ülkeye ilişkin özel bir ek yayınladı. Bu haber, “Business Turkmenistan” çevrimiçi yayın tarafından duyuruldu. Türkmenistan Maliye ve Ekonomi Bakanlığı, Meclis ve sosyal sektörlerin temsilcileri, çocuklara yapılan yatırımların uzun vadeli kalkınmaya nasıl katkıda bulunabileceğini ele alan tartışmaya katıldı. Belge, 2050 yılına kadar ülkenin demografik potansiyelini kullanmak için bir Yol haritası içeriyor. Çalışma, kaliteli eğitim, sağlık hizmetleri ve sosyal korumaya odaklanmanın 2050 yılına kadar ekonomik büyümeyi %9 artırabileceğini ve gelecek nesilleri iklim değişikliği ve ekonomik dönüşüm gibi küresel zorluklara hazırlayabileceğini gösteriyor.


Türkmenistan, tuza dayanıklı bitki örtüsünün araştırmalarını genişletiyor

13.01.2026

Tuzlu topraklarda ve tuzlu suda yaşamaya adapte olmuş bitkiler olan halofitler, Türkmenistan'da yaygın olarak görülmektedir. Bu bilgi, haber sitesi Asmannews tarafından yayınlanmıştır. Bu türler, görünümleri ve hayatta kalma stratejileri bakımından farklılık gösterir: sürünen formlardan, su-tuz dengesini koruyabilen dikey olarak büyüyen formlara kadar çeşitlilik gösterir. Çölleşmeyi hızlandıran tuzlanma koşullarında, halofitler ekoloji ve tarım için önemli hale gelir. Dünyada 2.500'e kadar bilinen halofit türü vardır ve bunların yaklaşık 760'ı Orta Asya'da bulunur. Türkmenistan'da, Hazar kıyısı ve tuzlu ovalarda yetişerek bir besin kaynağı oluştururlar. İklim değişikliği ve tatlı su kıtlığı karşısında, bunların incelenmesi, bozulmuş arazilerin restorasyonu için özellikle önemli hale gelmektedir.


“Türkmentelekom”, sanal makineler için rezerv kopyalama uygulamasını kullanıma sundu

13.01.2026

Telekomünikasyon şirketi “Türkmentelekom”, sanal makineler için yedekleme özelliğini hayata geçirdi. Devlet haber ajansı “Türkmenistan: Altın çağ”a göre, yeni hizmet kullanıcıların verileri kaydetmelerine ve dijital projelerin hata toleransını artırmalarına olanak tanıyor. Yedekleme yönetimi tamamen otomatiktir ve os.telecom.tm adresindeki kişisel hesabınızdan erişilebilir. “Makineler” bölümünde, kullanıcılar seçilen sanal makinenin yedek kopyasını oluşturabilirler. Sistem ayrıca, mevcut kaynağı geri yüklemenize veya kaydedilen arşive dayalı olarak yeni bir sanal makine kurmanıza da olanak tanır. Bir etki alanını kontrol paneline bağlamak için, barındırma ve etki alanı sahibi adına abone departmanına resmi bir mektup gönderilmelidir. Hakların onaylanmasından sonra, bağlantı teknik uzmanlar tarafından yapılır. “Türkmentelekom”, yedeklemelerin getirilmesinin bulut hizmetlerinin güvenilirliğini artırmak ve kullanıcı verilerini korumak amacıyla yapıldığını belirtiyor. Bu yenilik, şirketin telekomünikasyon altyapısı ve dijital hizmetlerinin geliştirilmesi kapsamında uygulanmıştır.