Bilgi
Köytendağ suları: doğal kaynaklar ve vadideki rolleri
17.01.2026Köytendağ, yerel halk ve turistler için önemli olan birçok doğal kaynak, nehir, şelale ve gölü korumuştur. Bu haber, haber sitesi Asmannews tarafından yayınlanmıştır. Kaynaklar, verimli bir vadiden akan Köytenderya nehrini beslemektedir. Bazı kaynaklar ilkbaharda karların erimesiyle kabarcıklar halinde fışkırır, ancak yaz aylarında kurur. Köyten köyü yakınlarındaki Aksu kaynağı, temiz suyu ile ünlüdür. Umbar-dere geçidinde, turistler Umbar kabile kahramanının efsanesiyle bağlantılı bir şelaleye ilgi duymaktadır. Hocagaravul geçidindeki Sümmül şelalesi, dağ yerleşimlerinde yaşamın hatırasını korumaktadır. Baş Bulak ve Mürze Bedil Ata'nın küçük kaynakları, bir zamanlar Amuderya'nın sağ kolu olan Köytenderya nehrini oluşturur, diğer kaynaklardan su toplar ve vadinin tarlalarını besler. Bölgedeki en uzun geçit olan Daray-dere (29 km), yaklaşık 3.000 metre yükseklikte başlar. Geçidin dibinde, yerlilerin sulama için kullandıkları ve çamurla yataklarını güçlendirdikleri on şelaleli bir akarsu akar. 2.000 metreden fazla yükseklikte, Kurşun mağdanlı köyünün 2.000'den fazla meyve ağacının bulunduğu bahçesini besleyen bir kaynak bulunmaktadır. Özellikle değerli olan Çilon-Ata unabi korusu, sıcak havalarda bile serin olup, hidrojen sülfür kaynağı da dahil olmak üzere kristal berraklığında kaynaklara sahiptir. Gül-gül kaynağı Köyten'e su sağlar ve unabi korusunun karşısındaki kaynak, bölge sakinlerine ve yerel bir işletmeye içme suyu sağlayan Aygır Kel rezervuarını oluşturmuştur. Kışın bu kaynaklar Kete-Köl Gölü'nü doldurur, yaz ve sonbaharda ise sulama için kullanılır.
UNICEF, Türkmenistan'a ilişkin “2050 Nesli” araştırmasının sonuçlarını yayınladı
16.01.2026Türkmenistan'daki UNICEF, “Orta Asya'da 2050 Nesli” başlıklı bölgesel bir rapor ve ülkeye ilişkin özel bir ek yayınladı. Bu haber, “Business Turkmenistan” çevrimiçi yayın tarafından duyuruldu. Türkmenistan Maliye ve Ekonomi Bakanlığı, Meclis ve sosyal sektörlerin temsilcileri, çocuklara yapılan yatırımların uzun vadeli kalkınmaya nasıl katkıda bulunabileceğini ele alan tartışmaya katıldı. Belge, 2050 yılına kadar ülkenin demografik potansiyelini kullanmak için bir Yol haritası içeriyor. Çalışma, kaliteli eğitim, sağlık hizmetleri ve sosyal korumaya odaklanmanın 2050 yılına kadar ekonomik büyümeyi %9 artırabileceğini ve gelecek nesilleri iklim değişikliği ve ekonomik dönüşüm gibi küresel zorluklara hazırlayabileceğini gösteriyor.
Türkmenistan, tuza dayanıklı bitki örtüsünün araştırmalarını genişletiyor
13.01.2026Tuzlu topraklarda ve tuzlu suda yaşamaya adapte olmuş bitkiler olan halofitler, Türkmenistan'da yaygın olarak görülmektedir. Bu bilgi, haber sitesi Asmannews tarafından yayınlanmıştır. Bu türler, görünümleri ve hayatta kalma stratejileri bakımından farklılık gösterir: sürünen formlardan, su-tuz dengesini koruyabilen dikey olarak büyüyen formlara kadar çeşitlilik gösterir. Çölleşmeyi hızlandıran tuzlanma koşullarında, halofitler ekoloji ve tarım için önemli hale gelir. Dünyada 2.500'e kadar bilinen halofit türü vardır ve bunların yaklaşık 760'ı Orta Asya'da bulunur. Türkmenistan'da, Hazar kıyısı ve tuzlu ovalarda yetişerek bir besin kaynağı oluştururlar. İklim değişikliği ve tatlı su kıtlığı karşısında, bunların incelenmesi, bozulmuş arazilerin restorasyonu için özellikle önemli hale gelmektedir.
“Türkmentelekom”, sanal makineler için rezerv kopyalama uygulamasını kullanıma sundu
13.01.2026Telekomünikasyon şirketi “Türkmentelekom”, sanal makineler için yedekleme özelliğini hayata geçirdi. Devlet haber ajansı “Türkmenistan: Altın çağ”a göre, yeni hizmet kullanıcıların verileri kaydetmelerine ve dijital projelerin hata toleransını artırmalarına olanak tanıyor. Yedekleme yönetimi tamamen otomatiktir ve os.telecom.tm adresindeki kişisel hesabınızdan erişilebilir. “Makineler” bölümünde, kullanıcılar seçilen sanal makinenin yedek kopyasını oluşturabilirler. Sistem ayrıca, mevcut kaynağı geri yüklemenize veya kaydedilen arşive dayalı olarak yeni bir sanal makine kurmanıza da olanak tanır. Bir etki alanını kontrol paneline bağlamak için, barındırma ve etki alanı sahibi adına abone departmanına resmi bir mektup gönderilmelidir. Hakların onaylanmasından sonra, bağlantı teknik uzmanlar tarafından yapılır. “Türkmentelekom”, yedeklemelerin getirilmesinin bulut hizmetlerinin güvenilirliğini artırmak ve kullanıcı verilerini korumak amacıyla yapıldığını belirtiyor. Bu yenilik, şirketin telekomünikasyon altyapısı ve dijital hizmetlerinin geliştirilmesi kapsamında uygulanmıştır.
Parıztepe, bin yıllık sırları ortaya çıkarıyor: Türkmenistan'ın antik eserleri
09.01.2026Ahal vilayetinde, Parıztepe kazı alanında 2025 yılı saha sezonunun sonuçları özetlendi. Türkmenistan Bilimler Akademisi'nden arkeologlar, 9 metre derinliğe kadar kültürel katmanları inceleyerek, burada olağanüstü tarihi değere sahip eserler keşfettiler. Bu bilgi IIC tarafından verildi. 18. arkeolojik katmanda, Eneolitik dönemden (MÖ 5.-4. binyıl) kalma katmanlar tespit edildi ve bu da Köpetdağ dağlarının eteklerinin, gelişmiş bir kültür ve yaşam tarzına sahip en eski insan uygarlığı merkezlerinden biri olduğunu doğruladı. Buluntular arasında, geometrik süslemeli Anav kültürüne ait bir seramik kap, sanatsal mükemmelliği ile etkileyici ve çağdaş Türkmen sanatıyla bağlantısını koruyan özel bir yere sahiptir. Ayrıca, gelişmiş bir dokuma zanaatının kanıtı olan bir kil iğne de keşfedildi ve bu, MÖ 5. binyılda sığır yetiştiriciliği ve tekstil üretimi hakkındaki verileri tamamladı. Parıztepe'deki kazılar devam etmekte ve Türkmenistan tarihinin yeni sayfalarını ortaya çıkarmaktadır. Her bir eser, ulusal kimliğin ve kültürel mirasın oluşumunu anlamaya yardımcı olmaktadır ve araştırma sonuçları, Türkmenistan'ın Büyük İpek Yolu'nun tarihi merkezi olarak önemini teyit eden yeni akademik yayınların temelini oluşturacaktır.
2026 sloganının sembolizmi: Ahal-teke atlarının rolü
08.01.2026Türkmenistan Meclisi, 2026 yılı sloganını onayladı: “Bağımsız ve Tarafsız Türkmenistan – Kararlı Kanatlı Atların Vatanı”. “Türkmenistan: Altın çağ” yayına göre, bu karar ülkenin bağımsızlığının 35. yıldönümünün başlangıcına denk geliyor. Sloganın sembolizmi, devlet programları tarafından tanımlanan ulusal değerler ve hedeflerle bağlantılıdır. Ahal-teke atının imajı, geleneksel olarak Türkmenistan kültüründe özel bir yere sahiptir ve tarihi mirasın ve ulusal kimliğin bir unsuru olarak kabul edilir. Ülke, at yetiştiriciliği ve binicilik sporlarının geliştirilmesine, bu alandaki uzmanların yetiştirilmesine ve bu alanda uluslararası işbirliğinin genişletilmesine önem vermektedir. Aşkabat'ta bulunan Uluslararası Ahal-teke Atları Yetiştirme Derneği'nin faaliyetleri, bu cinsin geninin korunması ve yabancı ortaklarla bilimsel projelerin uygulanmasını amaçlamaktadır. Önemli bir dönüm noktası, “Ahal-teke at yetiştiriciliği sanatı ve at süsleme gelenekleri” adaylığının UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne dahil edilmesi olmuştur. Karar, Aralık 2023'te UNESCO Hükümetlerarası Komitesi oturumunda alınmıştır. Arkadağ şehri, At Yetiştiriciliği Bilimsel ve Üretim Laboratuvarı ile Aba Annayev Uluslararası At Yetiştiriciliği Akademisi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Bu kurumların faaliyetleri, bilimsel araştırma, eğitim programları ve yeni nesil uzmanların yetiştirilmesine odaklanmaktadır. 2026 yılı sloganı, Türkmenistan'ın iç gelişimi ve dış insani politikasının önceliklerini yansıtmakta ve tarihi geleneklere atıfta bulunarak modern gelişimin görevlerini birleştirmektedir.
“Arkadagly Ýaşlar” dergisinin yeni sayısı Aralık ayının önemli olaylarına adanmıştır
06.01.2026Mahtumkulu adını taşıyan Türkmenistan Gençlik Örgütü Merkez Konseyi tarafından yayınlanan elektronik dergi “Arkadagly Ýaşlar”ın son sayısı okuyucularla buluşt. TDH’ye göre, dergide, 2025 yılının Aralık ayında ülkenin sosyal ve siyasi yaşamındaki önemli olaylara odaklanılıyor. Dergi, “Täze eser – ýaşlar üçin belent serpaý” (Yeni eser - gençler için yüksek bir hediye) başlıklı makaleyle açılıyor. Makale, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov'un “Türkmenistanyň Bitaraplygy – parahatçylygyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly” (Türkmenistan'ın Tarafsızlığı – barış ve güvene giden açık yol) başlıklı yeni kitabının yayınlanmasına adanmış. Yayın, gençler ve toplumun tamamı için önemini ortaya koyuyor. Dergide ayrıca, Türkmenistan'ın daimi tarafsızlığının 30. yıldönümü vesilesiyle Aşkabat'ta düzenlenen Uluslararası Barış ve Güven Forumu, Aşkabat Deklarasyonu ve ülkenin barış girişimlerine yönelik geniş uluslararası destekle ilgili materyaller yer alıyor. Derginin ayrı bir bölümü cinsiyet eşitliği konularına ayrılmıştır. “Gender deňliginiň bähbidine halkara dialog” (Cinsiyet eşitliği konusunda uluslararası diyalog) başlıklı makale, “Avaza” Ulusal Turistik Bölgesi'nde düzenlenen Uluslararası Konferans ve burada tartışılan güncel konular hakkında bilgi vermektedir. Türkmen gençlerinin gelecek yılın sloganına duydukları gurur, “Bedew batly, at-myratly şanly ýyl” (Kararlı kanatlı atlar ile şanlı bir yıl) başlıklı makalede yansıtılmaktadır. Türkmenistan Bakanlar Kurulu'nun genişletilmiş toplantısının ve Türkmenistan Halk Maslahatı'nın inisiyatifiyle Mekan Sarayı'nda düzenlenen toplantının önemi, “Parahatçylyk – ýaşaýşyň tugy” (Barış, yaşamın bayrağıdır) başlıklı yayında ortaya konuyor. Tarafsızlık konusu, yasal dayanaklarına ayrılmış “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň hukuk esaslary” (Türkmenistan'ın daimi tarafsızlığının yasal temelleri) başlıklı makalede ele alınmaktadır. Dergide ayrıca, yüksek devlet nişanları ile ödüllendirilmiş genç aktivistlerin materyalleri ve konuşmaları da yer almaktadır. Dergi, 2025 “Ýylyň parlak ýyldyzy” (“Yılın Yıldızı”) yarışmasının galibi hakkında bilgi veren “Şanly ýylda parlan ýyldyz” (Şanlı yılda parlayan yıldız) başlıklı makale ile sona ermektedir.
Türkmenistan, doğal kaynakların rasyonel kullanımını güçlendiriyor
05.01.2026Çevre güvenliği, Türkmenistan'ın devlet politikasının temel önceliklerinden biridir. Haber sitesi Türkmenportal'a göre, ülkenin mevzuatı doğayı korumayı, biyolojik çeşitliliği muhafaza etmeyi ve doğal kaynakların rasyonel kullanımını sağlamayı amaçlamaktadır. Türkmenistan, İklim Değişikliğiyle Mücadele Ulusal Stratejisi ve Ulusal Orman Programı geliştirmiş, radyasyon ve kimyasal güvenlik, su, bitki, flora ve fauna koruma, atık, koruma alanları, çevre denetimi ve bilgilendirme ile ilgili yasalar kabul etmiş ve Orman ve Su Kanunları'nı güncellemiştir. Bu önlemler, doğa koruma için yasal ve örgütsel çerçeveyi güçlendirerek kaynakların rasyonel kullanımını teşvik etmektedir. Ülke, BM ve diğer uluslararası kuruluşlarla aktif olarak işbirliği yapmakta ve Küresel Çevre Fonu, FAO, BM Kalkınma Programı ve Orta Asya Bölgesel Çevre Merkezi ile ortaklaşa düzinelerce program ve proje uygulamaktadır. Türkmenistan Doğa Koruma Derneği de dahil olmak üzere kamu kuruluşları, ekoloji alanında eğitim çalışmaları yürütmekte ve devlet politikasını desteklemektedir. Bu politikanın temel amacı, doğal kaynakları korumak, bozulmasını ve kirlenmesini önlemek, insanların çevre güvenliğini sağlamak ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılamaktır. Ekonomik reformlar, uzun vadeli çevre sorunlarının çözülmesi ve nüfusun yaşam kalitesinin iyileştirilmesi için gerekli koşulları yaratmaktadır.
Türkmenistan'da 2026 yılının ilk bebeği doğdu
02.01.2026Yeni yılın ilk bebeği 1 Ocak 2026'da Aşkabat'ta dünyaya geldi. IIC'ye göre, erkek bebek başkentteki Anne ve Çocuk Sağlığı Bilimsel ve Klinik Merkezi'nde doğdu. Bu mutlu olay Emir Gayipov ve Şeker Begencova'nın ailesinde gerçekleşti. “Bağımsız ve Tarafsız Türkmenistan – Kararlı Kanatlı Atların Vatanı” sloganıyla geçen bir yılda Türkmenistan'ın ilk vatandaşının doğumu sembolik bir anlam taşıyor. Yeni doğan bebeğe Atamurat adı verildi. Tıbbi personele göre, bebeğin durumu tatmin edici. Bebeğin ağırlığı 3 kilogram 1 gram, boyu ise 48 santimetre. Anne ve bebek, merkezdeki kalifiye uzmanların sürekli gözetimi altında. Bu önemli olayla bağlantılı olarak, yeni doğan bebeğin ailesine Türkmen halkının Milli Lideri, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov ve Bakıma Muhtaç Çocuklara Yardım Sağlama Hayır Fonu adına değerli hediyeler sunuldu.
BM'nin Türkmenistan'daki Daimi Koordinatörü, 2025 yılında ortaklığın sonuçlarını değerlendirdi
01.01.2026Türkmenistan'daki BM Mukim Koordinatörü Dmitriy Şlapaçenko, 2025 yılında BM ile ülke arasındaki işbirliğinin sonuçlarını özetledi. Etkileşimin stratejik olmaya devam ettiğini ve halk için somut sonuçlar elde etmeyi amaçladığını belirtti. Bu haber, haber sitesi Türkmenportal tarafından yayınlandı. 2025 yılı özel bir yıldı: Uluslararası Barış ve Güven Yılı, Türkmenistan'ın daimi tarafsızlığının 30. yıldönümü ve BM'nin 80. yıldönümü, sürdürülebilir kalkınma için ortak çabaların önemini vurguladı. Türkmenistan, Üçüncü BM Kara ile Çevrili Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı'na başarıyla ev sahipliği yaparak bölgesel işbirliğinde liderliğini gösterdi. BM, yıl boyunca Türkmenistan'a insan hakları, cinsiyet eşitliği ve erken çocukluk gelişimi konusunda ulusal planlar geliştirme, dijital ekonomi, enerji verimliliği ve insan kaçakçılığıyla mücadele alanlarında reformlar uygulama, kadın ve çocuk hakları departmanı kurma ve kapsayıcı etkinlikler düzenleme konusunda destek verdi. Ekonominin dijital dönüşümü, ticaretin kolaylaştırılması, demiryolu taşımacılığına elektronik çözümlerin getirilmesi ve bölgesel ekonomi forumu hazırlıkları aktif olarak desteklendi ve bu da sürdürülebilir ekonomik büyüme ve yatırıma katkıda bulundu. Çevre koruma ve iklim sürdürülebilirliğine özel önem verildi: yenilenebilir enerji, emisyon azaltma, arazi ıslahı, su ve biyolojik çeşitlilik yönetimi ile ilgili projeler hayata geçirildi, gençler aktif olarak sürece dahil edildi ve şeffaflık ve uluslararası iklim taahhütlerini yerine getirme hazırlığı artırıldı. Sağlık ve sosyal koruma alanında, nüfusa yönelik hizmetler genişletildi, tıbbi veri sistemleri modernize edildi, hastalıkların önlenmesi güçlendirildi, pandemiye hazırlık artırıldı ve savunmasız gruplara özel destek sağlandı. Eğitim ve beceri geliştirme de öncelikli konular arasında yer aldı: “yeşil okullar” kuruldu, erken çocukluk gelişimi stratejileri uygulandı, dijital ve mesleki beceri eğitimi verildi ve gençler istihdam ve diplomatik faaliyetlere hazırlandı. Şlapaçenko, BM'nin 2026-2030 Yeni Çerçeve Programı kapsamında Türkmenistan Hükümeti ile işbirliğini sürdürme, Avaza Eylem Programını uygulama, sürdürülebilir ulaşım ve iklim girişimlerini teşvik ederek stratejileri ülke vatandaşları için somut sonuçlara dönüştürme taahhüdünü vurguladı.
“Türkmenistan Havayolları”, Abu Dabi'ye uçuş sıklığını artırıyor
30.12.2025“Türkmenistan Havayolları”, Aşkabat-Abu Dabi-Aşkabat güzergahındaki uçuş programını genişleterek, ek bir uçuş ekliyor ve Birleşik Arap Emirlikleri ile hava trafiğinin sıklığını artırıyor. Bu bilgi, havayolunun resmi web sitesinden alıntı yapan çevrimiçi yayın “Business Turkmenistan” tarafından bildirildi. Ek uçuş, 4 Ocak 2026 tarihinden itibaren pazar günleri gerçekleştirilecek. Uçuş programı uyarınca, T5-827 sefer sayılı uçuş Aşkabat'tan 04:25'te kalkacak ve 05:55'te Abu Dabi'ye varacak. Dönüş uçuşu T5-828 ise Abu Dabi'den 07:25'te kalkacak ve 09:55'te Aşkabat'a inecek. Bu güzergâhtaki uçuşlar cuma günleri de devam edecek. Bu gün, T5-825 sefer sayılı uçuş Aşkabat'tan saat 17:45'te kalkacak ve Abu Dabi'ye saat 19:15'te varacak, dönüş uçuşu T5-826 ise saat 21:00'de kalkacak ve ertesi gün saat 00:30'da Aşkabat'a varacak. Uçuş programının genişletilmesi, ulaşım erişilebilirliğini iyileştirmek ve iki ülke arasındaki yolcu hava trafiğini geliştirmek amacıyla yapılmaktadır. Daha önce, bu yılın Temmuz ayında, “Türkmenistan Havayolları” Aşkabat-Seul rotasında ilk direkt uçuşunu gerçekleştirmişti.
Türkmen araştırmacıların Derveze fenomenini inceleme konusundaki deneyimleri ve bilimsel çalışmaları
29.12.2025Devlet Konserni “Türkmengaz” Doğal Gaz Araştırma Enstitüsü'nün önceliklerinden biri, Doğu ve Orta Türkmenistan'daki gaz sahalarının geliştirilmesine bilimsel destek sağlamaktır. Bu bilgi, Asmannews haber sitesi tarafından yayınlanmıştır. Enstitü, 40 yılı aşkın bir süredir jeolojik keşif, rezerv tahmini, sondaj tasarımı, gaz hazırlama, nakliye ve işleme ile projelerin çevresel ve teknik-ekonomik gerekçelendirilmesi alanlarında faaliyet göstermektedir. Orta Karakum Çölü'nde bulunan Derveze krateri (“Karakum'un Parıltısı”) özel ilgi görmektedir. Krater, 1963 yılında bir arama kuyusunun acil çöküşünün ardından oluşmuş, ardından zehirlenmeyi önlemek için kaçan gaz ateşe verilmiştir. Ateşin kısa sürede söneceği bekleniyordu, ancak günümüze kadar devam etmektedir. Araştırmalar, Zeagli-Derveze yatak grubunun 200-950 metre derinlikte birbirine bağlı çok sayıda gaz içeren tabakadan oluşan karmaşık jeolojik yapısını ortaya koymuştur. Halen dokuz saha ticari üretimdedir ve 45 kuyudan gaz çıkarılmaktadır. Kraterin uzun süreli yanması, tek bir yatak rezervinden ziyade katmanlar arasındaki gaz akışından kaynaklanmaktadır. Sorunu çözmek için Enstitü uzmanları, Çalculba sahasında bir değerlendirme kuyusu açılmasını önermiştir. Yoğun gaz çıkarma, akışların yönünü değiştirmeyi ve kraterin içine giren gaz miktarını azaltmayı mümkün kılmış, kontrolsüz emisyonların tamamen ortadan kaldırılması, çevresel zararın azaltılması ve kaynakların daha rasyonel kullanılması için koşullar yaratmıştır.
Ayrıca okuyun
Reklam
Bizi Zen'de okuyun
