Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Türkmenistan Merkez Bankası ile imzalanan İşbirliği Mutabakatı kapsamında ülkede ilk somut yatırım projelerinin hayata geçirilmesini bekliyor. Bu haber, Orient tarafından aktarıldı. EBRD’nin Türkmenistan Ofisi Başkanı Eric Livny’ye göre, Merkez Bankası ile imzalanan anlaşma, Temmuz 2026’da Türkmenistan ile EBRD arasında imzalanan beş mutabakat metni arasında uygulamaya geçirilen ilk anlaşmalardan biri olabilir. Söz konusu belge, döviz geliri elde eden, ihracata yönelik özel şirketlere yönelik doğrudan finansmanın yeniden başlatılması için zemin hazırlıyor. İlk işlemlerin imalat, tarım ticareti, lojistik ve ihracat hizmetleri sektörlerinde gerçekleşmesi bekleniyor. Potansiyel projeleri belirlemek ve yatırım teklifleri hazırlamak amacıyla EBRD uzmanlarının Türkmenistan’a ziyaretleri planlanıyor. Uzmanlar, özel sektör temsilcileriyle istişarelerde bulunacak ve finansman fırsatlarını değerlendirecek. EBRD ayrıca, küçük ve orta ölçekli işletmelere kredi vermeyi genişletmek ve ticaret finansmanı araçlarını devreye sokmak amacıyla Türkmen bankalarıyla işbirliği yapmayı da değerlendiriyor. Temmuz ayında imzalanan diğer mutabakat metinleri, ulaştırma, sürdürülebilir kalkınma ve kentsel gelişim alanlarında işbirliğini öngörüyor. Özellikle EBRD, Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru kapsamında Türkmenistan’ın demiryolu altyapısı ve lojistik alanındaki yatırım fırsatlarını araştırıyor. EBRD, 1992 yılından bu yana Türkmenistan ile çalışmaktadır. Bu süre zarfında banka, toplam 322 milyon avro tutarında 87 projeyi finanse etmiştir. Şu anda, ana odak noktası özel sektörü desteklemek ve finans kurumlarıyla işbirliği yapmaktır.
“Eziz Doganlar Keramika” iş birliği, Azerbaycan’a porselen seramik levhalar ve sıhhi tesisat ürünleri tedarik etmeye başlayarak Türkmen ürünlerinin ihracatını genişletiyor. Bu haber, “Business Turkmenistan” çevrimiçi yayın tarafından aktarıldı. 2025 yılında faaliyete geçen şirket, Ağustos ayında ürünlerini ilk kez Gürcistan’a ihraç etti. Şirketin müdürü Gadam Hoşvagtov’a göre, Azerbaycan’a yapılan sevkiyatlar, şirketin Güney Kafkasya pazarına açılmasında yeni bir aşamayı işaret ediyor. Porselen seramik karolar, yerel hammaddelerden üretiliyor ve dayanıklılık, su geçirmezlik ve ağır yüklere dayanma özelliği ile öne çıkıyor. Ürünler, konut binaları, okullar, kreşler ve diğer tesislerin inşasında kullanılıyor. “Eziz Doganlar Keramika”nın ürünleri, özellikle Parahat 7–8 ve Gurtlu konut sitelerinin yanı sıra Arkadağ şehrinin ikinci aşamasının inşasında kullanılmıştır.
Geçtiğimiz hafta, Türkmenistan Devlet Emtia ve Hammadde Borsası’ndaki açık artırmalarda 10 işlem gerçekleştirildi. Bu haber, TDH haber ajansı tarafından aktarıldı. Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve Kırgızistan’dan gelen yabancı şirketler, 9 milyon 509 bin ABD dolarının üzerinde bir tutarda pamuk lifi ve pamuklu kumaş satın aldı. İç pazarda ise yerli girişimciler, “Türkmennebit” Devlet Konserni’ne ait düşük kükürtlü yakma mazotu ve pamuk ipliği satın aldı. İşlemlerin toplam değeri 641 milyon 167 bin manatı aştı.
“Türkmenistan: Altın çağ” haber ajansının aktardığına göre, Aşkabat’ta düzenlenen Yatırım Forumu sırasında İran İslam Cumhuriyeti Ekonomi ve Maliye Bakan Yardımcısı Mahdi Heidari, Türkmenistan ile kurulan ortaklığın stratejik önemine dikkat çekti. Heidari’ye göre, bölge ülkeleri İran, Türkmenistan ve Orta Asya pazarlarını birleştiren tek bir ekonomik alan oluşturmaya ilgi duyuyor. İran İslam Cumhuriyeti Ekonomi ve Maliye Bakan Yardımcısı, Kuzey-Güney Uluslararası Ulaşım Koridoru’nun, Orta Koridor’un ve Hazar bölgesi ile Basra Körfezi’ni küresel ticaret rotalarına bağlayan lojistik bağlantıların geliştirilmesinin önemini vurguladı. M. Heidari, İran’ın Türkmenistan ve Orta Asya ülkelerine Basra Körfezi limanlarına ve Orta Doğu pazarlarına erişim imkânı sağlamaya hazır olduğunu belirtti. Belirlenen temel ekonomik işbirliği alanları arasında enerji, transit ve lojistik, tarım ve gıda endüstrisi ile endüstriyel yatırımlar yer almaktadır. Enerji sektöründe odak noktası, gaz takası tedariklerinin geliştirilmesi, enerji kaynaklarının taşınması, depolanması ve işlenmesi için altyapı ve petrokimya endüstrisinde işbirliğidir. Transit sektöründe ise demiryolu ve karayolu altyapısının, sınır terminallerinin ve lojistik merkezlerinin modernize edilmesi önerilmektedir. Orta Asya ülkelerinin tarımsal üretiminin İran’ın işleme ve paketleme kapasiteleriyle entegre edilmesine özel önem verilmektedir. Serbest ve özel ekonomik bölgelere yapılan yatırımlar da odaklanılan bir başka alan olarak belirtilmektedir. M. Heidari, İran ve Türkmenistan’ın ortak projelerin uygulanmasında edindiği deneyimi vurguladı. Ona göre, bu deneyim, sürdürülebilir tedarik zincirleri oluşturmayı ve bölgesel ekonomileri güçlendirmeyi amaçlayan yeni yatırım projeleriyle daha da geliştirilmelidir. İran tarafı, Türkmenistan ve uluslararası yatırımcılarla açık bir diyalog sürdürmeye hazır olduğunu ifade etti.
ADNOC tarafından kurulan XRG şirketi, Türkmenistan’ın enerji sektöründeki varlığını genişletiyor. Haber ajansı “Türkmenistan: Altın çağ”a göre, şirket Mayıs 2025’te Hazar Denizi’nin Türkmenistan kesimindeki Deniz Blok I’de yüzde 38 hisse satın alarak, Devlet Konserni “Türkmennebit” ile yapılan üretim paylaşımı anlaşması kapsamında PETRONAS ve devlet şirketi “Hazarnebit”in ortağı oldu. PETRONAS, projenin operatörü olarak %57 hisseye sahipken, XRG %38, “Hazarnebit” ise %5 hisseye sahiptir. Blok I’in kaynak rezervi 7 trilyon fit küpün üzerinde doğal gaz olarak tahmin edilmektedir. XRG ve PETRONAS ayrıca Devlet Konserni “Türkmengaz” ile uzun vadeli bir gaz satış anlaşması imzalamıştır. XRG, Kasım 2024’te ADNOC tarafından uluslararası bir enerji yatırım şirketi olarak kuruldu. Faaliyetleri arasında gaz projeleri, LNG, kimya endüstrisi, altyapı ve enerji çözümleri yer almaktadır. Şirket, ABD, Mısır, Mozambik, Azerbaycan, Türkmenistan ve Latin Amerika ülkeleri de dahil olmak üzere uluslararası bir varlık portföyü oluşturmaktadır. Eylül 2025’te XRG, Aşkabat’ta bir ofis açtı. Bu ofis, devlet kurumları, ortaklar ve piyasa katılımcılarıyla etkileşim için bir platform haline gelmiştir. XRG’nin 31. Uluslararası “Türkmenistan’ın Petrol ve Doğalgazı – 2026” (OGT 2026) Konferansı ve Fuarı’na Elmas Ortak olarak katılımı, şirketin Türkmenistan ile olan işbirliğinin gelişimini yansıtmaktadır. Forum, 21-23 Ekim 2026 tarihleri arasında Aşkabat’ta gerçekleştirilecektir. XRG için Blok I’e katılım, Türkmenistan pazarında uzun vadeli bir varlığın temellerini atmıştır. Şirket ayrıca açık deniz sahalarının geliştirilmesi, rafineri, ihracat altyapısı, metan emisyonlarının azaltılması, dijitalleşme ve yeni teknolojilerin devreye alınması ile ilgili alanları da araştırmaktadır.
Abu Dabi’deki Masdar Şehri’nden bir heyet, 3-5 Kasım tarihleri arasında Aşkabat’ta düzenlenecek olan CIET 2026 Uluslararası Konferansı ve Fuarı’na katılacak. “Türkmenistan: Altın çağ” haber ajansının bildirdiğine göre, Masdar Şehri bu forumda sürdürülebilir kentsel gelişim, ana planlama, dijital dönüşüm ve altyapı projelerinin hayata geçirilmesi alanlarındaki uzmanlığını sergileyecek. Ziyaret kapsamında, Masdar Şehri temsilcileri Türkmenistan’daki meslek ve akademi çevreleriyle görüşmeler yapmayı planlıyor. Programda ayrıca Türkmen Devlet Mimarlık ve İnşaat Enstitüsü’nde bir konferans ve Arkadağ şehrine bir ziyaret de yer alıyor. Masdar Şehri, Abu Dabi’de sürdürülebilir kentsel gelişim, uluslararası ticaret ve teknolojinin merkezi konumundadır. Şehrin modeli, sürdürülebilir mimari ve planlama, yenilenebilir enerji, kaynak verimliliği, dijital teknolojiler ve akıllı mobilite unsurlarını bir araya getirmektedir. Şehirde kurulu fotovoltaik sistemlerin toplam kapasitesi 11 MW’ı aşmaktadır. CIET 2026 Uluslararası Konferansı ve Fuarı, devlet kurumları, uluslararası şirketler, yatırımcılar, mimarlar, mühendisler ve teknoloji çözüm sağlayıcılarının temsilcilerini bir araya getirecek. Bugüne kadar 200’ün üzerinde delege kayıt yaptırdı. Forumun resmi açılışı 3 Kasım’da gerçekleştirilecek. CIET 2026 kapsamında bir sergi, iş toplantıları ve “İnovasyon. Yatırım. Büyüme: Türkmenistan’da İnşaat, Sanayi ve Altyapı Geliştirme için Yeni Bir Dönem” başlıklı bir genel oturum düzenlenecek. Masdar Şehri’nin katılımı, modern kentsel planlama, enerji verimli binalar, dijital teknolojiler ve inovasyon alanlarında uzmanlık paylaşımı için fırsatlar yaratacak.
2026 yılının Ocak–Eylül döneminde, Türkmenistan’ın ulaştırma ve iletişim sektöründe tamamlanan işlerin ve sunulan hizmetlerin büyüme oranı yüzde 114,7 olarak gerçekleşti. Bu bilgi, TDH haber ajansına göre, Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı B. Annayev tarafından açıklandı. Başbakan Yardımcısı’na göre, tüm ulaşım türlerinde yük taşımacılığı hedefi yüzde 108, yolcu taşımacılığı hedefi ise yüzde 102 oranında gerçekleştirildi. Demiryolu Ulaştırma Bakanlığı tarafından sunulan hizmetlerin büyüme oranı yüzde 107,4, Karayolu Ulaştırma Bakanlığı’nınki yüzde 115,8, “Türkmenhowaýollary” Devlet Servisi’ninki yüzde 121,8, Deniz ve Nehir Ulaştırma Devlet Servisi’ninki yüzde 105 ve İletişim Bakanlığı’nınki ise yüzde 115,3 olarak gerçekleşti. Raporu dinleyen Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, ulaştırma ve iletişim sektörünün geliştirilmesine devam edilmesi ve yolcu ile yük taşımacılığı hacminin artırılması talimatını verdi. Ayrıca Başbakan Yardımcısına, demiryolu ağının kapasitesini artırmak için gerekli önlemleri alması talimatı verildi.
2 Ekim’de yapılan Hükümet toplantısında, Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı N. Ataguliyev, 2026 yılının Ocak–Eylül döneminde kendi denetimi altındaki bakanlıkların, sektörel kurumların ve iş dünyasının performansına ilişkin bir rapor sundu. Bu haber, TDH haber ajansı tarafından aktarıldı. Başbakan Yardımcısına göre, bu dönemde Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanlığı'na bağlı ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 113,2'ye yükseldi. Tekstil Sanayii Bakanlığı'nda ise üretim artış oranı yüzde 106,4 olarak gerçekleşti. Pamuk ipliği üretimi yüzde 102,3’e, kumaş üretimi yüzde 100,9’a, dikilmiş ve örme ürünler yüzde 102,6’ya, deri ürünleri ise yüzde 100,5’e ulaştı. “Türkmenhaly” Devlet Birliği bünyesindeki işletmelerin toplam geliri yüzde 107,6’ya yükseldi. Devlet Emtia ve Hammadde Borsası 222 işlem seansı düzenlemiş ve bu seanslar sırasında 23.460 sözleşme kaydedilmiştir. Ticaret ve Sanayi Odası’nın faaliyetlerindeki büyüme oranı yüzde 107,3 olarak gerçekleşmiştir. Dokuz aylık dönemde 18 sergi ve 10 konferans düzenlenmiştir. Sanayiciler ve Girişimciler Birliği bünyesinde tarım ve gıda ürünleri üretimi yüzde 110,4’e, sanayi ürünleri üretimi ise yüzde 109,2’ye yükseldi. Raporu dinleyen Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, yetkililere ticaret sektöründeki üretim tesislerinin verimli kullanımını izlemeleri ve piyasalara talep gören ürünlerin tedarik edilmesini sağlamaları talimatını verdi. Ayrıca Başbakan Yardımcısına tekstil işletmelerinin modernizasyonuna devam edilmesi talimatı verildi.
1-2 Ekim tarihlerinde, Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı ile Maliye ve Ekonomi Bakanlığı tarafından düzenlenen Türkmenistan Yatırım Forumu (TIF-2026), Aşkabat’taki “Ýyldyz” Oteli’nde gerçekleştirildi. TerraNews’in haberine göre, etkinliğe Türkmenistan, Orta Asya ülkeleri, Avrupa, Asya, ABD ve Orta Doğu’dan 700’den fazla temsilci katıldı. İş programı, petrol ve gaz ile kimya endüstrileri, enerji, ulaştırma ve lojistik, tarım, dijital ekonomi, finansal teknolojiler ve su yönetimi alanlarında işbirliğinin geliştirilmesine yönelik tematik oturumlar ve müzakereleri içeriyordu. Forum sırasında Türkmenistan, yabancı ve yerli şirketlerle bir dizi anlaşma ve mutabakat zaptı imzaladı. Özellikle, Devlet Konserni “Türkmennebit” Alman şirketi “Hybrid Innovation GmbH” ile bir anlaşma imzalarken, Devlet Konserni “Türkmenhimiýa” ise ticari işletme “Türkmen enjam” ve Çinli şirket “Tianjin Bohua Engineering Co., Ltd.” ile anlaşmalar imzaladı. Türkmenistan İletişim Bakanlığı, Güney Koreli “OnU H&C” şirketiyle bir mutabakat zaptı imzalarken, Demiryolu Ulaştırma Bakanlığı da Çinli “CSCEC International Construction Co., Ltd.” şirketiyle bir mutabakat zaptı imzaladı. Türkmenistan Su Yönetimi Devlet Komitesi, “Damen Workboats B.V.” ve “Liamol Trading GmbH” ile mutabakat zaptı imzaladı. “Balkan” Gemi İnşa ve Onarım Tersanesi ise “Damen Technical Cooperation B.V.” ve “Liamol Trading GmbH” ile 2026–2036 dönemi için stratejik işbirliğine ilişkin ayrı bir anlaşma imzaladı. Söz konusu belge, gemi inşası ve onarımı alanında işbirliği, modern teknolojilerin devreye alınması ve üretimin Türkmenistan’da yerelleştirilmesini öngörmektedir. Forum, yatırım projelerinin tartışılması ve endüstriyel işbirliğinin geliştirilmesi, teknolojik modernizasyon ile Türkmenistan’ın uluslararası ekonomik işbirliğinin genişletilmesini amaçlayan anlaşmaların imzalanması için bir platform işlevi gördü.
2026 yılının Ocak–Eylül döneminde, Türkmenistan’ın inşaat ve sanayi sektöründeki üretim ve iş planının yerine getirilme oranı yüzde 120,9 olarak gerçekleşti. Haber ajansı TDH’ye göre, bu bilgi Başbakan Yardımcısı B. Annamammedov tarafından Bakanlar Kurulu toplantısında açıklandı. Başbakan Yardımcısı, İnşaat ve Mimarlık Bakanlığı’nın planın yüzde 102,8’ini, Sanayi ve İnşaat Bakanlığı’nın yüzde 128,3’ünü ve Enerji Bakanlığı’nın yüzde 107’sini gerçekleştirdiğini belirtti. Karayolları Bakanlığı ise planlanan işlerin yüzde 107,1’ini yerine getirdi. Ayrıca, “Türkmenhimiýa” Devlet Konserni yüzde 127,7’lik bir başarı elde ederken, Aşkabat Şehir İdaresi yüzde 130,9’a ulaştı. Raporu dinleyen Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, üretim hacimlerinin artırılması, kimya tesislerinin tam kapasiteyle çalıştırılması, enerji sektörünün geliştirilmesine devam edilmesi ve yolların inşası ile yeniden inşasına devam edilmesi için gerekli önlemlerin alınmasını talimat verdi.
2026 yılının Ocak–Eylül döneminde, Devlet Şirketi “Türkmennebit”, petrol üretimi ve rafineri faaliyetlerinin yanı sıra temel petrol ürünleri üretimindeki hedeflerini aştı. Haber ajansı TDH’ye göre, bu bilgi 2 Ekim’de Bakanlar Kurulu toplantısında Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı G. Agacanov tarafından duyuruldu. Başbakan Yardımcısına göre, petrol üretim hedefi yüzde 109,1 oranında, petrol arıtma hedefi ise yüzde 106,8 oranında gerçekleştirildi. Benzin üretimi hedefin yüzde 119,3’üne, dizel yakıt üretimi yüzde 114,7’sine, yağlama yağları üretimi yüzde 100’üne ve sıvılaştırılmış gaz üretimi ise yüzde 112’sine ulaştı. G. Agacanov, doğal gaz ve eşlik eden gaz üretim hedefinin yüzde 109,1 oranında gerçekleştirildiğini belirtti. Raporu dinleyen Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, petrol ve gaz sektörünün performansını artırmaya yönelik çabaların sürdürülmesi, yüksek kaliteli ürünlerin üretiminin sağlanması ve yeni petrol ve gaz sahalarının keşfine yönelik çalışmaların hızlandırılması talimatını verdi.
2026 yılının Ocak ile Eylül ayları arasında Türkmenistan’ın GSYİH’si yüzde 6,3 oranında büyüdü. Haber ajansı TDH’ye göre, bu bilgi 2 Ekim’de yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı H. Geldimuradov tarafından sunulan bir raporda açıklandı. Sanayi sektöründe büyüme yüzde 3, inşaat sektöründe yüzde 6,7, ulaştırma ve iletişim sektöründe yüzde 10,4, ticarette yüzde 8,4, tarımda yüzde 4,1 ve hizmet sektöründe yüzde 8,4 olarak gerçekleşti. 2025 yılının aynı dönemiyle karşılaştırıldığında, üretim %9,9 oranında arttı. Perakende ciro %10,5, dış ticaret hacmi ise %8,3 oranında artış gösterdi. Ocak-Eylül dönemi Devlet Bütçesi gelir hedefleri yüzde 100,1 oranında, harcama hedefleri ise yüzde 97,2 oranında gerçekleştirildi. Maaşlar, emekli maaşları, devlet yardımları ve öğrenci bursları zamanında ve tam olarak ödendi. Kullanılan sermaye harcamalarının hacmi, 2025 yılının Ocak-Eylül dönemine kıyasla yüzde 3,5 oranında arttı. Çeşitli amaçlara yönelik tesislerin inşasını da içeren Ulusal Kırsal Program’ın uygulanmasına ilişkin bir rapor da sunuldu. Raporu dinleyen Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, ekonomi, finans ve bankacılık sektörlerinin işleyişinin iyileştirilmesi, gelecek yıl için Devlet Bütçe Tasarısı’nın analizine devam edilmesi ve GSYİH’nın istikrarlı büyümesinin sürdürülmesi ile ekonomik sektörlerin koordineli bir şekilde gelişmesi için önlemler alınması talimatını verdi.