Aşkabat’ta düzenlenen 3. Uluslararası Okul Öğrencileri için Matematik Olimpiyatı sona erdi. Kapanış töreni Mahtumkulu Türkmen Devlet Üniversitesi’nde gerçekleştirildi. Bu haber, “Türkmenistan: Altın çağ” yayını tarafından aktarıldı. Yarışmaya toplam 170 öğrenci katıldı: 58'i Türkmenistan'dan, 112'si ise Rusya, Ermenistan, Özbekistan, Çin, Beyaz Rusya, Türkiye, İran, Tacikistan ve Kazakistan dahil olmak üzere 10 ülkeden. Olimpiyatın sonunda Türkmen öğrenciler 29 madalya (6 altın, 10 gümüş ve 13 bronz) kazandı ve takım sıralamasında birinci oldu. İkinci sırada Özbekistan takımı (16 madalya), üçüncü sırada ise Tacikistan takımı (15 madalya) yer aldı. Kazananlara ve ödül alanlara madalyalar, sertifikalar ve Türkmenistan Cumhurbaşkanı'nın “Ýaşlar – Watanyň daýanjy” (Gençler, Vatanın Dayanağıdır) adlı kitabı da dahil olmak üzere hatıra hediyeleri takdim edildi. Tören sırasında eğitim sektöründen temsilciler, jüri üyeleri, katılımcılar ve danışmanları birer konuşma yaptı. Olimpiyatın deneyim alışverişi ve yetenekli gençleri desteklemek için bir platform görevi gördüğü belirtildi. Yabancı heyetler, etkinliği düzenleyen Türkmen tarafına teşekkür etti. Olimpiyat, Türkmenistan Kültür Bakanlığı'na bağlı yaratıcı toplulukların yer aldığı bir konser programı ile sona erdi.
15 Nisan'da, Türkmenistan Devlet Sanat Akademisi galerisinde Türkmen Atı Ulusal Günü'nü kutlayan bir sergi açılacak. Bu haber, Türkmenportal tarafından duyuruldu. Sergide, akademinin öğrenci ve öğretim görevlilerinin en iyi eserleri yer alacak. Serginin teması, Türkmen atının imajına ve kültür ile ulusal sanattaki rolüne adanmıştır. Resim ve grafik sanatında bu temanın yaratıcı yorumlarına özel bir önem verilmektedir.
Aşkabat’taki Rus Evi’nde, Yuri Gagarin’in büstünün bulunduğu yerde bir çelenk koyma töreni düzenlendi. “Türkmenistan: Altın çağ” yayınına göre, etkinlik Kozmonotluk Günü’nü anmak amacıyla gerçekleştirildi. Törene diplomatlar, sivil toplum temsilcileri, bilim insanları ve öğrenciler katıldı. Rusya Federasyonu'nun Türkmenistan Nezdindeki Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Ivan Volınkin, ilk insanlı uzay uçuşunun 65. yıldönümünün önemini vurguladı. Ona göre, bu olay küresel bilimin gelişimine ivme kazandırdı. Büyükelçi ayrıca uzay sektöründe Rusya ile Türkmenistan arasındaki işbirliği olanaklarından da bahsetti. Bu, uydu, navigasyon teknolojileri ve bilimsel araştırma alanlarındaki projeleri içeriyor. Ülkenin ilgisi olması kaydıyla, bir Türkmen kozmonotun eğitilmesi de ihtimal dışı değil. Türkmenabat doğumlu, Türkmenistan ve Rusya Kahramanı olan ve Yuri Gagarin Kozmonot Eğitim Merkezi'nin başkanı olan Oleg Kononenko'dan özellikle bahsedildi. Kononenko'nun bir sonraki uçuşu sonbaharda planlanıyor. Kozmonot, 1.110 gün ile yörüngede en uzun süre kalma dünya rekorunun sahibidir. Etkinlik sırasında, katılımcıların dikkatini, ev yapımı bir kozmonot kıyafeti giyerek gelen bir okul öğrencisi çekti. Törenin sonunda katılımcılar, Yuri Gagarin'in büstüne çiçek bıraktı.
Türkmenistan Meclisi temsilcileri, döngüsel ekonominin geliştirilmesine yönelik üçüncü bölgesel parlamento diyaloğuna katıldı. Etkinlik, 9–10 Nisan tarihlerinde Taşkent’te Avrupa Birliği’nin “SWITCH-Asia” girişimi kapsamında gerçekleştirildi. Bu bilgi, Türkmenistan Meclisi basın servisi tarafından duyuruldu. Forum, sürdürülebilir kalkınma konularının tartışılması ve katılımcılar arasında deneyim paylaşımı için bir platform oluşturdu. Diyalog sırasında Meclis temsilcisi, Türkmenistan'da “yeşil ekonomi” ilkelerinin uygulanması hakkında bir sunum yaptı. Uluslararası deneyimlerden yararlanılması ve döngüsel modele geçişi amaçlayan reformların hayata geçirilmesi vurgulandı. Çevresel durumun iyileştirilmesine yönelik önlemlere özel önem verildi. Bunlar arasında çevre kültürünün oluşturulması, atıkların azaltılması, yenilikçi teknolojilerin uygulanması ve yatırımların çekilmesi yer alıyor. Sürdürülebilir kalkınma ve kaynakların rasyonel kullanımı alanlarında devlet politikasının daha da geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Ortadoğu çatışması sırasında Hazar Bölgesi’ne yönelik saldırılar kaydedildi. Türkmenistan’ın tutumuna ilişkin açıklamayı, Türkmen halkının Milli Lideri ve Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, Türkmenistan medyasına verdiği röportajda yaptı. Bu bilgi, TDH tarafından aktarıldı. Türkmenistan'ın 30 yılı aşkın bir süredir Azerbaycan, Kazakistan, İran ve Rusya ile birlikte Hazar işbirliğini geliştirdiği belirtildi. 2018 yılında ülkeler, bölgenin barış, uzlaşma ve iyi komşuluk bölgesi statüsünü pekiştiren Hazar Denizi'nin Hukuki Statüsü Sözleşmesi'ni imzaladılar. Belge, Hazar Denizi'ne kıyısı olmayan devletlerin silahlı kuvvetlerini konuşlandırmasını ve askeri faaliyetlerini yasaklıyor. Bu, bölgesel güvenliğin temeli olarak görülüyor. Bu bağlamda Türkmenistan, Hazar Denizi'ne kıyısı olan ülkelerden birinin topraklarına yönelik saldırılardan duyduğu endişeyi dile getirerek, bölgede askeri faaliyetlerin kabul edilemez olduğunu belirtti. Ülkenin, Hazar devletlerinin ortak bildiri taslağını incelediği belirtildi. Belgede, çatışmanın Hazar bölgesine yayılmasının gerginliği artırdığı ve güvenlik tehdidi oluşturduğu ifade ediliyor. Türkmenistan, taslağı inceledikten sonra destek verme konusunda karar verecek.
Türkmen halkının Milli Lideri, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, Türkmenistan medyasına verdiği röportajda Orta Doğu'daki durumu değerlendirdi. Bu haberi TDH aktarıyor. Kahraman Arkadağ, Türkmenistan'ın coğrafi yakınlığı nedeniyle bölgedeki gelişmelerden endişe duyduğunu belirtti. Ona göre, kitle imha silahlarının kullanılması riski de dahil olmak üzere olası bir tırmanma, komşu ülkeleri ve tüm bölgeyi etkileyebilir. Türkmenistan'ın tarafsız bir devlet olarak, çatışmaların yalnızca siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesinden yana olduğu vurgulandı. Bu tutum değişmez. Ayrıca, ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması ve Nükleer Denemelerin Tamamen Yasaklanması Anlaşması dahil olmak üzere silahların kontrolüne ilişkin uluslararası anlaşmalara taraf olduğu belirtildi. Türkmenistan, Orta Asya'da Nükleer Silahlardan Arındırılmış Bölge Anlaşması'na da taraftır. Ayrı bir açıklamada, Türkmenistan'ın kitle imha silahlarının tamamen yasaklanmasından yana olduğu belirtilmiştir. Tıp eğitimi almış olan Gurbanguli Berdimuhamedov, bu silahların kullanımının halk, çevre ve sosyo-ekonomik alan için ağır sonuçlara yol açabileceğini ve azami sorumluluk gerektirdiğini vurgulamıştır.
Uluslararası Viyana Enerji ve İklim Forumu’nda, Türkmen halkının Milli Lideri ve Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, iklim gündemine yönelik Türkmenistan’ın tutarlı ve pratik yaklaşımını özetledi. Bu haber, TDH tarafından aktarıldı. Kahraman Arkadağ, ülkenin Paris Anlaşması hedeflerine tam bağlılığını teyit etti ve rüzgar ve güneş enerjisi kullanımı da dahil olmak üzere “yeşil enerji” alanında projeler geliştirmeye hazır olduğunu belirtti. Türkmen halkının Milli Lideri, doğal gaza dayalı hidrojen enerjisinin geliştirilmesine yönelik pratik çalışmaların başladığını duyurdu. Türkmenistan, bu alanda uluslararası ortaklarla işbirliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, on yıllık bir süre için hidrojen enerjisine geçiş için Küresel Program kurulması ve programın parametrelerinin BM ile görüşülmesi önerildi. Bölgesel işbirliğinin, bilimsel araştırmanın ve yeni teknolojilerin uygulanmasının önemi ayrı ayrı vurgulandı. BM Orta Asya İklim Değişikliği Teknolojileri Bölgesel Merkezi yakında Aşkabat'ta faaliyete geçecek. Türkmenistan, merkezin faaliyetleri için gerekli koşulları sağlayacak. Karayla çevrili ülkeler de dahil olmak üzere savunmasız ülkelere destek konusu gündeme getirildi. Sürdürülebilir kalkınmanın önemli bir koşulu olarak bu ülkelere su kaynaklarına ve su yollarına eşit erişim garantisi verilmesi gerektiği vurgulandı. 2025 yılının Ağustos ayında Türkmenistan’ın Kara ile Çevrili Gelişmekte Olan Ülkeler için Üçüncü BM Konferansı’na ev sahipliği yaptığı belirtildi. Kabul edilen Avaza Deklarasyonu’na resmi BM belgesi statüsü verildi. Türkmenistan, bu hükümlerin uygulanmasını sağlamaya yönelik niyetini açıkladı. Ayrıca ülkenin, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşmak ve enerji, çevre ve ulaştırma alanlarında daha önce başlatılan Genel Kurul kararlarını desteklemek için BM ile çalışmaya devam ettiği vurgulandı. Sonuç olarak, Kahraman Arkadağ forumun organizatörlerine teşekkür etti ve somut sonuçlara ihtiyaç olduğuna olan inancını dile getirdi. Forum moderatörü, sunulan girişimlerin önemine dikkat çekti. Türkmenistan’ın girişimleri, küresel çevre ve enerji sorunlarının çözümünde yeni yönler belirlemiş ve ülkenin uluslararası sürdürülebilir kalkınma gündeminin şekillendirilmesine katılma konusundaki kararlılığını teyit etmiştir.
Türkmen halkının Milli Lideri, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, Avusturya Cumhuriyeti Federal Cumhurbaşkanı Alexander Van der Bellen’i uygun gördüğü bir zamanda Aşkabat’ı ziyaret etmeye davet etti. Bu haber TDH tarafından aktarıldı. Kahraman Arkadağ, Türkmenistan’ın Avusturya ile uzun vadeli ve karşılıklı yarar sağlayan bir işbirliğine açık olduğunu belirtti. Alexander Van der Bellen daveti için teşekkürlerini sundu. İki ülke arasındaki ilişkilerin yeni bir boyut kazandığını ve dost halkların çıkarları doğrultusunda geliştiğini vurguladı. Mevcut koşullarda anlaşmazlıkların yalnızca siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesi gerektiği özellikle vurgulandı. Avusturya'nın, Türkmenistan'ın 2031–2032 dönemi BM Güvenlik Konseyi üyeliği adaylığına verdiği destek de not edildi. Bu, ülkeler arasındaki yüksek güven düzeyini yansıtmaktadır. İnsani alanda, akademik değişim programları aracılığıyla işbirliği gelişmektedir. Türkmen üniversiteleri, Graz Teknoloji Üniversitesi ve Viyana Diplomasi Akademisi ile işbirliği yapmaktadır. Bu, yeni nesil uzmanların yetiştirilmesi için bir temel oluşturmaktadır.
Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Lebap vilayetinin Farap ilçesinde yeni ve modern bir pazarın inşasını onayladı. Öneri, Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanlığı tarafından sunuldu. Projenin denetiminden Başbakan Yardımcısı Nökergulu Ataguliyev sorumlu tutuldu. Karar, yerinde yapılan bir hükümet toplantısının ardından alındı; bunu TDH bildirdi. Toplantıda Başbakan Yardımcısı, bölgedeki perakende sektörünün durumu hakkında bilgi verdi. Nüfusa temel ihtiyaç maddelerinin temini, Bakanlığa bağlı işletmeler ve Türkmenistan Sanayiciler ve Girişimciler Birliği'nin yapıları tarafından sağlanıyor. Vilayette toplam 860 perakende, imalat ve catering işletmesi faaliyet gösteriyor. Perakende altyapısının modernizasyonu devam ediyor. Yeni alışveriş merkezleri, mağazalar ve pazarlar açılıyor. E-ticaret ve teslimat hizmetleri genişliyor. Bölge aynı zamanda tekstil sanayi işletmelerine ve halı üretim tesislerine de ev sahipliği yapıyor. “Türkmenhaly” derneği ve atölyeleri Halaç etrapında faaliyet gösteriyor. Genel olarak, vilayette imalat, ticaret ve hizmet sektörlerinde düzinelerce özel işletme faaliyet gösteriyor. Cumhurbaşkanlığı programının bir parçası olarak, 311 kişiye istihdam sağlayacak 12 yeni özel üretim tesisinin açılması planlanmaktadır. Cumhurbaşkanı, iç pazara mal tedarikinin kontrol altında tutulması ve Lebap vilayetindeki nüfusa sunulan perakende hizmet yelpazesinin genişletilmesi talimatını vermiştir.
Türkmen halkının Milli Lideri ve Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov ile Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO) Genel Direktörü Gerd Müller arasında gerçekleştirilen toplantıda iklim gündemi, tartışmaların ana konusu oldu. Bu haber TDH tarafından aktarıldı. Türkmenistan, 2026–2030 dönemi için UNIDO ile işbirliğine yönelik bir Yol Haritası hazırlanmasını değerlendirmeye hazır olduğunu teyit etti. Belge, “yeşil” sanayi dönüşümü ve iklim değişikliğiyle mücadele tedbirleri ile ilgili konuları kapsayacak. Türkmenistan’ın bölgesel girişimlerine özel önem verildi. Bunlar arasında Orta Asya ülkeleri için Çölleşmeyle Mücadele Bölgesel Merkezi kurulmasına yönelik bir öneri de yer alıyor. Proje, ekosistemleri restore etme ve bölgenin çevresel sürdürülebilirliğini güçlendirme çabalarını koordine etmeyi amaçlıyor. Sınır ötesi su kaynaklarını düzenlemeye yönelik uluslararası yasal mekanizmalar da tartışılıyor. Bu, Amuderya ve Sırderya nehir havzaları için bölgesel sözleşmelerin hazırlanmasını içeriyor. Buna paralel olarak, Hazar Denizi ekosistemini korumayı amaçlayan Hazar Çevre Girişimi teşvik ediliyor. Ayrıca, Orta Asya'da bir BM İklim Değişikliği Teknolojileri Bölgesel Merkezi'nin kurulması için çalışmalar başlatılmıştır. Bu merkez, iklim çözümlerinin uygulanması ve teknolojik işbirliğinin geliştirilmesi için bir platform görevi görecektir. Gerd Müller, Türkmenistan'ın girişimlerinin önemine dikkat çekerek, UNIDO'nun bu ülkeyle olan işbirliğini stratejik ve uzun vadeli olarak gördüğünü vurguladı.
Türkmenistan ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), 2026–2030 dönemi için yeni bir Ülke Çerçeve Programı hazırlıyor. Belge, teknik işbirliğinin önceliklerini belirleyecek. TDH’nin haberine göre, bu gelişme Türkmen halkının Milli Lideri ve Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov ile IAEA Genel Direktörü Rafael Grossi arasında yapılan bir toplantının ardından duyuruldu. Program, gelecekteki projeler için bir temel oluşturacak. Bu, nükleer tıpta teknolojilerin kullanıma alınmasını ve ekonominin çeşitli sektörlerinde güvenliğin artırılmasını içeriyor. Sağlık sektöründeki işbirliği ayrı olarak ele alındı. Ajansın desteğiyle, ülkede modern tanı ve tedavi yöntemleri uygulanmaya başlandı. Uluslararası uzmanlarla yapılan istişareler, tehlikeli hastalıklarla mücadele yaklaşımlarının iyileştirilmesine ve tıbbi hizmetlerin kalitesinin artırılmasına yardımcı oldu. Denize kıyısı olmayan gelişmekte olan ülkelere destek konusu da gündeme getirildi. Barışçıl nükleer enerjinin bu ülkelerin kalkınması için önemli bir araç olabileceği vurgulandı. Kahraman Arkadağ, geçen Ağustos ayında Avaza'da düzenlenen Üçüncü BM Kara ile Çevrili Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı'na IAEA heyetinin katılımından dolayı Rafael Grossi'ye teşekkür etti.
9 Nisan'da, Türkmenistan'ın Özbekistan Cumhuriyeti Büyükelçisi Ş. Meredov, “Taşkent Sulama ve Tarım Mekanizasyonu Mühendisleri Enstitüsü (TIIAME)” Ulusal Araştırma Üniversitesi Rektörü B. Mirzayev ile bir görüşme gerçekleştirdi. Bu haber, Türkmenistan Dışişleri Bakanlığı'nın basın servisi tarafından duyuruldu. Taraflar, eğitim alanında Türkmenistan ve Özbekistan arasındaki dostane işbirliğine dikkat çekti. Türkmenistan'daki yükseköğretim kurumları ile söz konusu üniversite arasında halihazırda kurulmuş olan işbirliğinin önemi vurgulandı. Görüşmelerde bilimsel ve eğitimsel bağların genişletilme olanakları ele alındı. Öğrenci ve öğretim görevlisi değişimi ile ortak bilimsel ve kültürel etkinliklerin düzenlenmesi konuları gündeme geldi. Ayrıca, bu yıl içinde Türkmenistan ve Özbekistan'ın bağımsızlığının 35. yıldönümüne adanmış ortak etkinliklerin düzenlenmesi konusu da ayrı olarak ele alındı.